همان‌طور که طبيب بزرگ، ابوعلي سينا در کتاب القانون خود نوشته، انار از ميوه‌هايي است که تمامي قسمت‌هاي آن خواص دارويي دارد. ابوعلي سينا ذکر کرده است که گل انار خونريزي را بند مي‌آورد و لثه‌ها را تقويت مي‌کند. پودر انار زخم‌هاي کهنه و مزمن را معالجه مي‌کند و پوست درخت انار براي معالجه التهاب کبد، سرفه و زخم به کار مي‌رفته است. امروزه تحقيقات زيادي در مورد خواص انار و ترکيبات موجود در آن انجام شده است که مويد اثرات مفيد انار در پيشگيري و درمان بسياري از بيماري‌ها است. و به علت وجود ترکيبات دارويي حتي از پوست آن در صنايع داروسازي استفاده مي‌شود. ‏

‏85درصد عصاره انار را آب و 10درصد آن را قندهاي ساده تشکيل مي‌دهند. همچنين، 5/1درصد پکتين دارد که يکي از انواع فيبرها است و در حفظ سلامت روده‌ها نقش دارد. ‏

انار منبع خوبي از ويتامين‌هاي ‏B1، B2 ‎‏و ويتامين ‏K‏ و ‏C‏ است. دانه‌هاي انار منبع خوبي از فيبر و حاوي چند نوع فيتواستروژن هستند. ‏

انار منبع غني ازانواع آنتي اکسيدان‌هاي قوي است. تمامي بخش‌هاي انار داراي مواد آنتي اکسيداني هستند. نتايج حاصل از مطالعات اپيدميولوژيک نشان مي‌دهند که مصرف ميوه‌ها و سبزي‌هايي که حاوي ترکيبات پلي فنوليک هستند، به ميزان قابل توجهي از ميزان مرگ و مير ناشي از بيماري‌هاي قلبي و عروقي، سکته‌هاي مغزي و سرطان‌هاي مختلف مي‌کاهند. مواد آنتي اکسيداني از طريق تخريب راديکال‌هاي آزاد حاصل از متابوليسم در بدن، تاثيرات مفيد خود را اعمال مي‌کنند. در سال‌هاي اخير مطالعات فراواني در زمينه تاثيرات بالقوه آنتي اکسيدان‌هاي پلي فنوليک در مجامع علمي مختلف انجام شده است که نتايج اين مطالعات مزاياي فراوان مصرف ميوه‌هايي که داراي رنگدانه قرمز هستند را نشان مي‌دهد. انار، انگور قرمز و توت‌هاي مختلف قرمز رنگ از جمله اين ميوه‌ها به شمار مي‌روند. انار در اين ميان به دليل دارا بودن مقادير بالايي از اين ترکيبات بيشتر مورد توجه قرار گرفته است. خاصيت آنتي اکسيداني انار و همچنين خواص ضدتوموري پوست آن از جمله فوايد اين ميوه به شمار مي‌روند که توجه محققان در سراسر دنيا را به خود جلب کرده است. ظرفيت آنتي اکسيداني اين ميوه بيشتر به دليل وجود تانن‌هاي قابل هيدروليز شدن مانند «پاني‌کالاجين» در ترکيب آن است. اين ماده که خاصيت آنتي اکسيداني بالايي دارد، بيشتر در پوست و قسمت‌هاي سفيد داخل آن يافت مي‌شود. ترکيبات پلي فنوليک انار، 15تا 30 برابر در از بين بردن و خنثي کردن راديکال‌هاي آزاد موفق‌تر عمل مي‌کند و از اين رو خاصيت آنتي اکسيداني انار در مقايسه با انگور قرمز و چاي سبز تا سه برابر بيشتر گزارش شده است. ‏

پيشگيري از بيماري‌هاي قلبي ـ عروقي‏

تحقيقات بسيار زيادي انجام شده است و نتايج نشان داده است که انار با مکانيسم‌هاي مختلف در پيشگيري از اترواسکروزيز يا تصلب شرائين مفيد است. ‏

مقادير بالاي آنتي اکسيدان‌ها از اکسيداسيون کلسترول بد يا ‏LDL‏ در جدار عروق جلوگيري مي‌کند. تجمع غير طبيعي پلاکت‌ها (سلول‌هاي خوني که در انعقاد خون نقش دارند) نيز يکي ديگر از فاکتورهاي ايجادکننده اترواسکروزيز است که انار از تجمع آنها جلوگيري مي‌كند و بدين ترتيب خطر تشکيل لخته خون و سکته و تصلب شرائين را کاهش مي‌دهد. ‏

همچنين برخي ميوه‌ها مانند انار حاوي فرم طبيعي داروي آسپرين، به نام ساليسيلات هستند که در کاهش حملات قلبي مفيدند. ‏

وجود ترکيبات ضدالتهابي در ميو‌ها به ويژه انار سبب مي‌شود که با عوامل التهاب‌زا در بدن که منشاء بسياري از بيماري‌ها هستند، مقابله شود. به طور مثال خاصيت ضد‌التهابي انار از ايجاد آسيب به سلول‌ها درنتيجه راديکال‌هاي آزاد جلوگيري مي‌کند. ‏

محققان حدس مي‌زنند که اين همه اثرات مفيد تنها وابسته به وجود يک ترکيب خاص در انار نيست بلکه ترکيبي از مواد اين خواص را ايجاد کرده است. ‏

انار درمانگر ‏

انار نه فقط در پيشگيري از بيماري‌هاي قلبي ـ عروقي مؤثر است، بلکه مي‌توان گفت در درمان بيماري‌هاي قلبي نيز نقش دارد. ‏

نتايج مطالعه‌اي که در سال 2004 ميلادي انجام شد، نشان داد که مصرف روزانه انار در افراد با درجاتي از تنگي و گرفتگي شريان کاروتيد در طول مدت زمان سه سال باعث کاهش در ضخامت چربي درجدار رگ کاروتيد در گردن شد. ضخامت چربي در برخي مناطق عروق در گردن با ميزان گرفتگي عروق کرونر قلبي مرتبط هستند. مصرف مرتب انار با 30درصد کاهش در ضخامت چربي در اين مطالعه همراه بود. ‏

انار به علت خواص ضد التهابي، در کاهش فشارخون مفيد است و در مطالعه حاضر مصرف انار به 20درصد کاهش در فشارخون منجر شد. محققان با مشاهده چنين نتايجي بسيار اميدوار شده‌اند که بتوان از خواص درماني طبيعي در درمان بسياري از بيماري‌ها استفاده کرد. ‏

تأثير بر سلول‌هاي سرطاني ‏

به علت وجود مقادير بالاي آنتي اکسيدان‌هاي مختلف در انار محققان علاقمند شدند تا دريابند انار بر روي روند پيشرفت سرطان و پيشگيري از سرطان‌ها چه تأثيري خواهد داشت؟ در مطالعه‌اي که در ژورنال تحقيقات باليني سرطان به چاپ رسيد، محققان به نتايج مفيدي دست يافتند. ‏

در اين مطالعه که بر روي مردان مبتلا به سرطان پروستات انجام گرفت، روزانه يك ليوان آب انار به مردان مبتلا به سرطان پروستات داده شد. نتيجه آنکه روند پيشرفت سرطان کند شد و مدت زمان لازم براي دو برابر شدن شاخص آنتي‌ژن اختصاصي پروستات (‏PSA‏) به سه برابر زمان معمول و استاندارد افزايش پيدا کرد. جالب اين که اين افراد در اين مطالعه از هيچ روش درماني ديگري استفاده نمي‌کردند و تنها آب انار روي آنها مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج اين بررسي چنان دلگرم‌کننده است که پژوهشگران را بر آن داشته تا با تحقيقات بيشتر به نتايج قطعي دست يابند. دکتر الن پن توک اورولوژيست و رئيس تيم تحقيقاتي اظهار اميدواري کرد که شايد در آينده ميزان نياز به ديگر داروها و شيمي‌درماني که با خود عوارض جانبي جدي به همراه مي‌آورد، کاهش يابد. او در ادامه عنوان کرد که احتمالا وجود ترکيبات آنتي اکسيداني که در عصاره انار موجود است، بدن را در مقابل راديکال‌هاي آزاد محافظت کند و از آسيب سلول‌ها جلوگيري کند. در گام بعد دکتر «پن توک» و همکارانش قصد دارند با مطالعات سلولي مکانيسمي را که در آن ترکيبات موجود در انار روي سلول‌هاي سرطاني تاثير مي‌گذارند، کشف کنند. شايد روزي طي همين مطالعات راهي براي درمان سرطان پيدا شود. وجود الاجيک اسيد در انار از راه‌هاي مختلف با سرطاني شدن سلول‌ها مقابله مي‌کند؛ از جمله با اتصال به ‏DNA‏ از ايجاد تغييرات سرطاني در آن جلوگيري مي‌کند و يا باعث افزايش توليد آنزيم‌هاي تجزيه‌کننده ترکيبات سمي ايجاد شده در بدن مي‌شود. مواردي وجود دارد که اثبات مي‌کنند الاجيک اسيد مي‌تواند با تومورهاي سرطاني مقابله کند.

مصرف انار در بيماران ديابتي مفيد است ‏

در افراد مبتلا به ديابت احتمال بروز بيماري‌هاي قلبي ـ عروقي و تصلب شرائين بسيار بالا است. قند خون در مقادير بالاتر از محدوده نرمال عامل بسياري از مشکلات جدي است. ‏

بيشتر افراد مبتلا به ديابت يا نسبت به دستورات دارويي و غذايي خود بي‌توجهند يا به علت ترس از عوارض ديابت و نبود آگاهي‌هاي کافي، خود را از مصرف بيشتر مواد غذايي محروم مي‌کنند. غافل از اين که بسياري از اين مواد غذايي براي آنها لازم و مفيد است. ‏

تحقيقاتي در زمينه مصرف انار بر روي وضعيت ديابت افراد مبتلا انجام شد. نتايج اين تحقيقات نشان داد که انار با وجود 10درصد محتواي قند نه تنها باعث افزايش قند خون در بيماران ديابتي نمي‌شود، بلکه در بهبود وضعيت قلبي ـ عروقي آنها، پيشگيري از وارد شدن صدمات ناشي از بالا بودن قند خون به قلب و عروق و اکسيداسيون چربي‌ها در جدار عروق مفيد است. و اين مسأله انار را از بين ديگر ميوه‌ها با اهميت‌تر کرده است. افراد ديابتي مي‌توانند روزانه يک سروينگ از سهم ميوه مصرفي خود را به انار اختصاص دهند. 2/1 انار متوسط معادل يک سروينگ ميوه است و بهتر است که به صورت ميوه انار و همراه با دانه‌هاي آن مصرف شود تا آب ميوه. ‏

نويسنده: الناز سيفي ‏

منبع: بهسايت ايران

 

 



codex32x

page25