انبه اصلاً مالزيايي و هندي است. اين ميوه در هندوستان حداقل حدود4000 سال پيش كشت مي‌شده است. در قرن 19تجار ميوه انبه را به غرب هند، آفريقا و جنوب آمريكا معرفي كردند و تجار عرب آن را به ايران و مصر حمل كردند. حالا انبه‌ها در مقياس وسيع در كشورهاي مختلف مانند هند و چين و مالزي، اندونزي، استراليا و غرب هندوستان كشت مي‌شود.

شكوفه‌هاي درختان انبه در مناطقي كه براي چهار ماه باران خوبي مي‌بارد و به دنبال آن هواي خشك مي‌آيد، ميوه مي‌دهند. بارش، مه آلود بودن، يا هواي ابري در زمان گل دادن، برلقاح و بازدهي محصول تاثير مي‌گذارد.

در مناطق جنوبي کشورمان باوجود اينکه شرايط ايده‌آل (گرما و رطوبت مناسب) را ندارد بعضي از محصولات گرمسيري انبه به خوبي رشد مي‌كنند.



فرآورده‌ها و ميوه انبه

از ميوه انبه فرآورده‌هاي مختلفي از جمله مربا، کمپوت، عصاره و انواع مختلف چاشني‌ها تهيه مي‌شود. همچنين از ميوه‌هاي نارس و کوچک هم در تهيه ترشي استفاده مي‌شود. در مناطقي مانند هندوستان، مغز هسته انبه به صورت پودر درمي‌آيد و براي مصارف خوراکي استفاده مي‌شود. اما به نظر مي‌رسد که مطلوب‌ترين نوع مصرف آن، تازه خوري است.

انبه منبع غني از ويتامين‌هايA وC است و حدود يك درصد نيز پروتئين دارد. براي انبه مصارف متعدد پزشکي نيز معرفي شده است.



ويتامين‌ها و مواد معدني موجود در انبه

به شرح زير‌است:

انرژي؛ 45 كالري

آب؛80 گرم

نشاسته؛12 گرم

پروتئين؛ 0/5 گرم

چربي؛ 0/15 گرم

كلسيم؛ 6 گرم

فسفر؛ 9 ميلي گرم

آهن؛ 0/15 ميلي گرم

ويتامين آ؛ 3500 واحد

ويتامين ب 1؛ 0/4 ميلي گرم

ويتامين ب 2؛ 0/35 ميلي گرم

ويتامين ب 3؛ 0/6 ميلي گرم

ويتامين ث؛ 25 ميلي گرم



ميوه انبه رسيده از نظر طب قديم ايران گرم و خشک و نارس آن سرد و خشک است. انبه نارس توليد کننده بلغم و سودا در بدن است.

• انبه بسيار مقوي و تقويت کننده بدن است.

• انبه تقويت کننده قواي جنسي است.

• رنگ صورت را درخشان مي‌کند.

• دهان را خوشبو مي‌کند.

• ادرارآور است.

• يبوست را برطرف مي‌کند.

• انبه داراي مقدر زيادي اسيد گاليک است. بنابراين دستگاه گوارش را ضد عفوني و تميز مي‌کند.

• انبه تميز کننده خون است.

• خوردن انبه بوي بد بدن را از بين مي‌برد.

• انبه حرارت بدن را کاهش مي‌دهد و تب را پائين مي‌آورد.

• براي رفع اسهال مفيد است.

• خوردن انبه سردرد، تنگي نفس و سرفه را از بين مي‌برد.

• براي درمان بواسير مفيد است.

• عطش را برطرف مي‌کند.

• انبه چون گرم است براي گرم مزاجان مناسب نيست و اين اشخاص بايد آن را با سکنجبين بخورند.



خواص مغز هسته انبه

انبه داراي هسته بزرگي است که در وسط آن مغز آن قرار دراد که به جاي مغز بادام مي‌توان از آن در شيريني‌جات استفاده کرد.

• خوردن مغز هسته اسهال را برطرف مي‌کند.

• براي معالجه سرماخوردگي مصرف مي‌شود.

• سرفه‌هاي سخت را درمان مي‌کند.

• درمان کننده بواسير خوني است.

• خوردن مغز انبه براي خانم‌هايي که دچار خونريزي رحم هستند، مفيد است.

• مغز هسته انبه کرم کش و ضد اسهال است.

• براي تسکين آسم و تنگي نفس مفيد است.

• ضد استفراغ است.

• گل انبه سرد و خشک است و اسهال را رفع مي‌کند.

• مخلوط صمغ درخت انبه با روغن و آبليمو براي ناراحتي‌هاي پوست مفيد است.

• براي برطرف کردن ريزش مو، آب برگ‌هاي درخت انبه را روي سر بماليد.

• براي تقويت دندان و لثه دم کرده برگ درخت انبه را مزمزه کنيد.

هضم انبه براي بعضي از افراد سخت است و ممکن است ايجاد خارش و دمل كند.



تنوع در انبه‌ها

انبه‌ها نوعاً ميوه‌هايي منحني (خميده) با پوست سبز، مايل به صورتي، طلايي يا قرمز و نارنجي زيبا، بسيار معطر و دربرگيرنده دانه‌هاي كركي پهن و خيلي بزرگ هستند. تنوعات زيادي در اين ميوه موجود است. آنها مي‌توانند گرد، بيضي و قلوه‌اي شكل باشند. هر كدام از اين ميوه‌ها طعم، مزه و استحكام مغز ساقه خود را دارند.



انتخاب و خريد

رنگ لزومأً نشان رسيدن در انبه نيست. حتي وقتي كه رسيده‌اند با برخي تغييرات سبز باقي مي‌مانند، درحالي كه ديگر انبه‌ها طلايي يا قرمز روشن يا تركيبي از اين دو رنگ هستند. ميوه‌هايي را كه خراب نشده يا علامت سياه روي پوست آن‌ها نيست، بخريد. بهترين راه انتخاب (در خريد) سفت و معطر بودن ميوه است.

انبه‌هاي رسيده مي‌تواند براي روزها تا هفته‌ها بستگي به تنوع آن انبار شوند. قطعه‌هاي انبه مي‌تواند كنسرو شود يا خشك، و مغز آن خارج شود. انبه‌هاي رسيده بيشتر براي خشك كردن به كار مي‌روند و اينها مي‌توانند براي ترشي و چاشني غذا بكار برده شوند.



تهيه و كاربردهاي انبه

بهترين مصرف اين ميوه لذيذ خوردن آن به عنوان يك ميوه رسيده است. از انبه‌ها به علاوه سالادهاي ميوه خارق العاده تهيه مي‌شود و مي‌توانند براي درست كردن يخمك‌ها و بستني‌ها نيز خالص شوند. ميلك شيك‌ها (مخلوط بستني با شير كاكائو)، آب ميوه، انواع مربا، ژله، ترشي (با انبه) خوراك خوشمزه‌اي را معمولاً آماده مي‌كنند.

انبه‌هاي رسيده كوچك همچنين مي‌توانند ادويه لذيذي با افزودن نارگيل و دوغ بسازند. ميگوها و ماهي‌ها با انبه خام ترش طعم خوبي را مي‌سازند. ترشي انبه خام و ادويه طعم معروفي دارد.. انبه ًنارس پوست كنده به قطعات كوچك و باريكي بريده و در آفتاب خشك مي‌شود بعدا ًچاشني و پودر زردچوبه مي‌زنند كه در هند از آن در طبخ غذا استفاده مي‌كنند. انبه‌هاي خام كوچك بخار داده شده و در محلول نمك در كوزه گلي براي دوره‌اي از چهار تا پنج ماه قرار مي‌گيرند. بعدها مي‌توان انبه‌ها را بر حسب نياز بيرون آورد و پس از خرد كردن با فلفل سبز و با مختصري روغن به عنوان چاشني خورد. برگ‌هاي ظريف انبه؛ پوست و ساقه براي خواص ضد باكتريا‌يي در هندوستان و ديگر كشورها، به كار برده مي‌شود.

مجيد مکاري

منبع: راسخون

codex38x

page25