فناوري‌هاي نوين اطلاعاتي و ارتباطي، چهره سنتي جوامع را دگرگون ساخته است. عصري كه در آن زندگي مي‌كنيم را عصر اطلاعات مي‌نامند. عصري كه اساس ايجاد آن بر پايه اطلاعات و مولفه اصلي آن دانش است.

هر روز تعداد زيادي از مردم به شبكه‌هاي جهاني متصل و اطلاعات مورد نياز خود را ظرف كمتر از چند ثانيه به‌دست مي‌آورند.

مبحث شهروند الکترونيکي در سه قسمت ارائه مي‌شود. در اين سه قسمت سعي شده است ساختار شهروند الکترونيکي توضيح داده شود و حقوق، اخلاق و مهارت‌هاي لازم براي يک شهروند الکترونيکي تببين شود.

شهروند الکترونيک کسي است که از حداقل دانش لازم درباره مفاهيم پايه فناوري اطلاعات و ارتباطات برخوردار است، توانايي برقراري ارتباط با اينترنت و ارسال و دريافت پيام‌هاي الکترونيکي از طريق پست الکترونيک را دارد و همچنين اطلاعات‌، خدمات‌، کالاها و نرم افزارهاي مورد نياز خود را از طريق اينترنت جستجو مي‌کند.

چالش جديدي كه شهروندان براي سازگاري و ادامه حيات در اين جامعه پيش رو دارند را مي‌توان در سه شاخه اصلي قرار داد:

- اداره حقوق فردي در عصر الكترونيك

- محافظت در برابر سوءاستفاده‌هاي الكترونيكي

- اطمينان از ايمني تعاملات از طريق زير ساختار‌هاي اطلاعاتي مناسب



حقوق افراد در عصر الکترونيک

لازمه زندگي و زيستن يا فعاليت در هر يک جامعه اطلاعاتي مستلزم بهره‌مندي و برخورداري از ابزارهاي مناسب و دسترسي به يک سري از امکانات لازم است. در هردوره از زندگي بشر ما شاهد استيلا و برتري يک عامل يا عوامل که در واقع مولفه آن عصر و دوره بشري است، هستيم. در دوره اطلاعات همانطور که از اسم آن پيداست، کانون توجه و محرکه اصلي تلاش، همان اطلاعات است البته اطلاعات دقيق، موثق و به روز علمي.

امروزه دستيابي به اين اطلاعات، توجه دولت‌ها و کشورها را به خود معطوف داشته و برتري اطلاعاتي جاي خود را به برتري نظامي و تسليحاتي داده است. بنابراين دولتي برتر محسوب مي‌شود که داراي اطلاعات بيشتر و کامل‌تر است. جهان به دو قطب دارندگان اطلاعات و آنها که به اطلاعات دسترسي ندارند يا دسترسي کامل ندارند، تقسيم شده است. فقير کسي است که به اطلاعات دسترسي ندارد و غني کسي است که داراي اطلاعات است.

از طرفي ما شاهد انبوهي اطلاعات هستيم اين موج انبوه و سرگردان اطلاعات که معمولاً حاوي اطلاعات مخدوش يا ناصحيح علمي است عرصه را بر تحقيق يا حتي عملکردهاي ساده نيز تنگ کرده است.

حال تکليف فردي که بايد ميان اين حجم اطلاعات تصميم گيرد، آن‌هم تصميمي عاقلانه و عقلايي چيست؟

با وجود اين برمي‌گرديم به مساله اصلي که همان شهروندي الکترونيکي است.

حقوق اين شهروند چيست؟ حافظ اين حقوق کيست؟

ما براي بقا و بهينه زيستن در اين جامعه مي‌بايد از حقوق خود مطلع باشيم تا قدرت مواجهه با مسايل و مشکلات را داشته باشيم.

برخي از اين فاکتورهاي اساسي عبارت است از:

- حق دسترسي برابر و يکسان به ابزارهاي جديد براي تمامي شهروندان

- امکان فرصت‌هاي برابر يادگيري براي تمامي شهروندان تا قادر باشند از فناوري‌هاي نوين به راحتي استفاده کنند و در جامعه زندگي کنند.

- توسعه مفهوم (سطح) سواد شامل قدرت و توان تحليل اطلاعات (از فرمت‌ها و اشکال مختلف) در موضوعات مورد نياز

- دسترسي برابر به اطلاعات درباره خدمات عمومي و دولتي

آنچه مسلم است، اين است که دستيابي به حقوق مناسب و دسترسي به اطلاعاتي که اين حقوق را شامل مي‌شوند، نيازمند داشتن اخلاق و مهارت‌هاي خاص مورد نياز يک جامعه الکترونيکي است.

منبع: سايت تبيان

ميترا ديلمقاني - عليرضا هدايتي

codex40x

page23