«جنگل ابر»، گرفتار در ابرهاي توسعه و بقا
در يك روز گرم تابستاني با پيمودن مسافت 40 كيلومتر از شاهرود به منطقهاي ميرسيد كه بايد لباس گرم به همراه داشته باشيد، تا آب و هواي آنرا تحمل كنيد. منطقهاي كه در پايين دست شما مه همه جا را پوشانده وسبزي درختان، منظرهاي رويايي را به وجود آورده است.
سكوت خاص منطقه شمارا وادار ميكند دقايقي محو تماشا اين جلوه زيباي خدادادي شويد. منظرهاي كه اغراق نيست اگر بگوييم دل كندن از آن بسيار سخت است.
در اين جنگل مه آنچنان به سرعت همه جا را فرا ميگيرد كه اگر از محل اسكان خود دور شده باشيد و راهنمايي همراه شما نباشد، پيدا كردن راه بازگشت برايتان دشوار خواهد بود.
اينجا جنگل ابر است، در 40 كيلومتري شاهرود. جنگلي كه شايد در برخي از مناطقش تاكنون پاي هيچ انساني نرسيده باشد. با منظرههايي كه تا نبينيد، باور نخواهيد كرد.
اين همه زيباييهاي چشم نواز مختص كهن ترين جنگل جهان است. جنگل ابر همراه با اقيانوس ابر، بانك ژنتيك گياهي جهان، اكوتون منحصر به فرد، همراه با دنيايي از زيباييهاي سحر كننده كه بايد ببيني و دريابي كه هزار گفتن، يك ديدن نخواهد شد.
از گستره زيباي البرز شرقي که بلندترين ارتفاع شمال شرق کشور «قله شاهوار» را در خود دارد به سمت شرق كه حركت كنيد، به منطقه ابر ميرسيد كه شايد از بينظيرترين زيباييها را در خود جا داده است.
سرزمين ابر و درخت، هم آغوشي زيبا و بينظير آسمان و زمين، همزيستي مقدس بيابان و تپه ماهور و جنگل، نوازش مادرانه مه و حرکت آرامش بر روي گلها و سبزهها، همه آن چيزي است كه در جنگل ابرمي توان به تماشا نشست.
بانك ژنتيك گياهي
تنوع گونههاي گياهي در منطقه سبب شده است اين جنگل به عنوان بانک ژنتيک گياهي جهان مطرح شود و کارشناسان و متخصصان زيادي در قالب گروههاي گياه شناسي به آن سفر كنند.
وسعت اين گستره زيبا و بينظير که گردشگران داخلي و خارجي بر منحصر به فرد بودن آن صحه ميگذارند و از آن به عنوان «بهشت گم شده» ياد ميكنند، بالغ بر 35 هزار هکتار است که اداره منابع طبيعي شهرستان شاهرود مديريت و صيانت از آن را برعهده دارد.
در اين ميان البته دوستداران طبيعت در قالب تشکلها و شرکتهاي فعال گردشگري و زيست محيطي سعي در هدايت و هدفمند کردن گردشگري منطقه دارند.
مجيد آشوري، مدير اجرايي طرح ساماندهي گردشگري جنگل ابر که از فعالان و دوستداران طبيعـــتگردي و حــافــظان محيطزيست به شمار ميآيد، معتقد است با اجراي طرح ساماندهي گردشگري ابر با هدف حفاظت درست و اصولي از طبيعت جنگل ابر، ضمن حفاظت صحيح و علمي از اين عرصه زيبا و بينظير، زمينه اشتغال جوانان بيکار روستاي ابر فراهم خواهد شد.
وي ميگويد: «در آغاز اجراي طرح که چند هفتهاي از آن ميگذرد، 20 نفر از روستا به کار گرفته شده اند.»
آشوري ميافزايد: با ساخت سايتهاي اسکان شاهد رشد چشمگير منطقه خواهيم بود، همزمان با اجراي طرح ايجاد کارگاههاي صنايع دستي را در روستا پي خواهيم گرفت كه نيازمند حمايت همه جانبه مسئولان امر هستيم.
وي ارائه هيزم در ورودي جنگل به گردشگران، حضور راهنما، ارائه اطلاعات مورد نياز، ساخت تانكرآب و ايجاد سرويسهاي بهداشتي را از اقدامات اوليه در طرح ساماندهي جنگل ابر اعلام كرد.
آنچه با وجود حضور جدي و پيگير بخش خصوصي و شرکتها و تشکلهاي فعال زيست محيطي که لازمه توسعه هر منطقه گردشگرپذير هستند، به عنوان خلاء احساس ميشود، يک سياستگذاري کلان است که بتواند همه نيازها و بايدها و نبايدهاي اين عرصه زيبا و بينظير و بکر را شامل شود.
آنچه مسلم است تدوين اين سياستگذاري بايد با حضور مسئولان ذيربط خصوصاً ادارههاي منابع طبيعي، ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، حفاظت محيط زيست، نيروي انتظامي و نمايندگان تشکلهاي زيست محيطي و شرکتهاي گردشگري همراه باشد.
جاده دسترسي
فرماندار شاهرود جنگل ابر را بسيار ارزشمند ميداند و معتقد است اين جنگل ميتواند نقش مهمي در جذب گردشگر و رونق اقتصادي منطقه داشته باشد كه در اين راستا بايد اقدامهاي زيادي انجام شود.
مجتبي رحيمي به جاده دسترسي اشاره ميكند و ميگويد: جاده فعلي ابر مناسب نيست و اين جنگل به جاده دسترسي بهتري نياز دارد.
وي ميافزايد: در بازديدي كه با استاندار سمنان و معاون عمراني استانداري از جنگل ابر داشتيم، با توجه به اينكه ريختن آسفالت سطحي در اين جاده باعث بالا رفتن سرعت خودروها و ايجاد وضع خطر ساز ميشود، استاندار دستور دادند اعتبارهاي لازم براي بهتر كردن جاده تخصيص يابد.
فرماندار شاهرود، ايجاد امكانات رفاهي براي گردشگران را يكي ديگر از عوامل موثر در جذب آنها به منطقه ميداند و ميگويد: در اين خصوص قطعاً بخش خصوصي بايد فعال باشد كه متاسفانه با وجود تاسيس شركت تعاوني ابر در روستاي ابر، زياد موفق نبودهايم.
وي ادامه ميدهد: هرچند جنگل ابر به عنوان منطقه نمونه گردشگري تعريف شده است، اما متاسفانه اعتبارهاي سازمان گردشگري در حدي نيست كه بتوان كاري انجام داد و لذا ما براي سرمايهگذاري سرمايه گذاران در منطقه آمادگي لازم را داريم و شرايط ويژهاي براي آنها فراهم خواهيم كرد.
رحيمي در خصوص اقدامهاي انجام شده براي حفظ جنگل در خلال توسعه گردشگري، ميگويد: منابع طبيعي وروديهاي جنگل را محدود كرده است و خودروها تا حد مشخصي ميتوانند وارد جنگل شوند و بعد از آن بايد در پاركينگهايي كه ايجاد شده، توقف كنند.
و باز هم تخريب
اما فرماندار شاهرود در باره موضوع بحث برانگيز ساخت جاده ابر به علي آباد در استان گلستان كه با مخالفت شديد فعالان محيط زيست روبرو شده است، ميگويد: ما موافق ساخت جاده در جنگل هستيم، اما با كمترين تخريب. چرا كه كشور ما يك كشور بياباني است و جنگل زياد نداريم.
معاون استانداري سمنان ادامه ميدهد: در اروپا بسياري از جادههاي دسترسي از داخل جنگل عبور ميكنند و اين مساله عجيبي نيست، اما بايد فرهنگ استفاده از جنگل را در ميان مردم به وجود آوريم تا يك نفر در جنگل براي كندن آلوجنگلي شاخه را نشكند تا دست خانواده اش راحتتر به آن برسد، آتش روشن نكند و به درخت آسيبي نرساند، مهم ايجاد اين فرهنگ است.
فرماندار شاهرود ميگويد: به هر حال اينكه براي ايجاد جاده بايد درختاني قطع شوند، طبيعي است! اما بايد مسيري انتخاب شود كه كمترين آسيب را به جنگل برساند، چرا كه حتي يك شاخه آن براي ما مهم است.
وي با تاكيد بر لزوم ايجاد جاده در جنگل ابر، ميپرسد: اگر در جنگل آتش سوزي رخ دهد، ما از كدام جاده بايد خود را به آن برسانيم؟ آيا يك جاده دسترسي براي آن لازم نيست؟
رحيمي ميافزايد: درهمين حال منابع طبيعي اقدام به كاشت درخت در جنگل كرده است تا قطع شدن تعدادي از درختان جبران شود.
فرماندار شاهرود، وجود دام در منطقه را از جاده مخرب تر ميداند و ميگويد: در منطقه ابر و قطري بيش از 100 آغل گوسفند وجود دارد كه وجود اين همه دام آسيب زيادي را به منطقه وارد كرده است. ما براساس مصوبه سفر قبلي رئيس جمهوري به استان، تعدادي از دامها و آغلها را خريداري كرديم و دامها را از منطقه بيرون رانديم، ولي اين كافي نيست.
رحيمي ميگويد:سازمان منابع طبيعي اعتقاد دارد دام و مراتع بايد با هم همخواني داشته باشند و تا زماني كه اين توازن باشد، مشكلي وجود ندارد اما من شديداً با حضور دامها در منطقه مخالف هستم و معتعقدم كل دامها بايد از منطقه بيرون رانده شوند، چرا كه اين دامها با از بين بردن پا جوشها عملاً به تخريب جنگل كمك ميكنند.
معاون استانداري سمنان و فرماندار شاهرود در پايان يادآور ميشود كه مجوز ساخت جاده از سوي محيط زيست صادر شده، ولي كار هنوز آغاز نشده است.
نظر دوستداران محيط زيست
و اما حسن يزداني، از فعالان محيط زيست و عضو موسسه «شاهوار زيست» معتقد است جنگل ابر يكي از كهنترين، سرسبزترين، زيباترين و داراي ارزشمند ترين و غني ترين ذخاير ژنتيك گياهي و گونههاي مختلف جانوري به شمار مي رود كه در جهان كم نظير است.
وي ميگويد: مراتع ييلاقي زيبا و تپه ماهورهاي ديدني با درختان كهن برگ سوزني و پهنبرگ، بلوط، افرا و گونههاي مختلف جانوري همچون خرس قهوهاي و پرندگان مختلف، اين منطقه را به مركز طبيعت گردي جهان تبديل كرده است، اما وقتي جنگل ابر با اين شرايط خاص به بهانه ساخت جاده در معرض خطر نابودي قرار گرفته است، بايد با ديدي كارشناسانه به آن نگريست.
اين فعال محيط زيست ميگويد: مدتي قبل يك گروه كارشناس در تحقيقي متوجه شد زماني كه جادهاي از دل جنگل ميگذرد و جنگل را به دونيم تقسيم ميكند، حيوانات نسبت به آن واكنش نشان ميدهند و به خاطر ترس از جاده ارتباط خود با يكديگر را از دست ميدهند. اين كارشناسان براي آزمايش خود، برخي از حيوانات سمت راست يك جاده دل جنگل را به رنگ آبي و حيوانات سمت چپ جاده را به رنگ قرمز درآوردند وبعد از مدتي متوجه شدند كه هيچ حيواني از قلمرو خود به قلمرو ديگر وارد نميشود كه پيامد آن نسل بسياري از گونههاي حيواني از بين خواهد رفت.
يزداني ميافزايد: علاوه بر اين وقتي جادهاي از جنگل عبور ميكند، از همه روستاهاي اطراف هم جادههاي فرعي براي رسيدن به جاده اصلي ساخته ميشوند كه عملا جنگل را تكه تكه ميكنند.
او تصريح ميكند: در همين حال برخي از گونهاي گياهي جنگل بايد در شرايط خاصي رشد كنند تا حيات داشته باشند و با قطع درختان، اين اكو سيستم و برخي از گياهان و بذرهاي مفيد و درختان از بين ميروند كه جايگزيني آنها امكان ندارد و از آنجا كه اين گياهان مانند اسفنج عمل و آب باران را به خود جذب ميكنند، مانع بروز سيل ميشوند و چون شيب منطقه ابر زياد است، در صورت بروز سيل، جاده تخريب زيادي را به همراه خواهد داشت كه قابل جبران نخواهد بود.
به هرحال جنگل ابر برگي از تصويرسازي هنرمندانه خالق هستي است كه تا آنرا نبينيد، باور نخواهيد كرد.
در آخر بايد گفت به نظر ميرسد اولاٌ بايد شكل جاده به حالت فعلي و طبيعي خود باقي بماند تا خودروهاي كمتري وارد جنگل شوند، چرا كه در اين صورت است كه اين جنگل آسيب كمتري ميبيند.
محمد رضاييان ـ خبرنگار اطلاعات در شاهرود
codex28x
page10
سكوت خاص منطقه شمارا وادار ميكند دقايقي محو تماشا اين جلوه زيباي خدادادي شويد. منظرهاي كه اغراق نيست اگر بگوييم دل كندن از آن بسيار سخت است.
در اين جنگل مه آنچنان به سرعت همه جا را فرا ميگيرد كه اگر از محل اسكان خود دور شده باشيد و راهنمايي همراه شما نباشد، پيدا كردن راه بازگشت برايتان دشوار خواهد بود.
اينجا جنگل ابر است، در 40 كيلومتري شاهرود. جنگلي كه شايد در برخي از مناطقش تاكنون پاي هيچ انساني نرسيده باشد. با منظرههايي كه تا نبينيد، باور نخواهيد كرد.
اين همه زيباييهاي چشم نواز مختص كهن ترين جنگل جهان است. جنگل ابر همراه با اقيانوس ابر، بانك ژنتيك گياهي جهان، اكوتون منحصر به فرد، همراه با دنيايي از زيباييهاي سحر كننده كه بايد ببيني و دريابي كه هزار گفتن، يك ديدن نخواهد شد.
از گستره زيباي البرز شرقي که بلندترين ارتفاع شمال شرق کشور «قله شاهوار» را در خود دارد به سمت شرق كه حركت كنيد، به منطقه ابر ميرسيد كه شايد از بينظيرترين زيباييها را در خود جا داده است.
سرزمين ابر و درخت، هم آغوشي زيبا و بينظير آسمان و زمين، همزيستي مقدس بيابان و تپه ماهور و جنگل، نوازش مادرانه مه و حرکت آرامش بر روي گلها و سبزهها، همه آن چيزي است كه در جنگل ابرمي توان به تماشا نشست.
بانك ژنتيك گياهي
تنوع گونههاي گياهي در منطقه سبب شده است اين جنگل به عنوان بانک ژنتيک گياهي جهان مطرح شود و کارشناسان و متخصصان زيادي در قالب گروههاي گياه شناسي به آن سفر كنند.
وسعت اين گستره زيبا و بينظير که گردشگران داخلي و خارجي بر منحصر به فرد بودن آن صحه ميگذارند و از آن به عنوان «بهشت گم شده» ياد ميكنند، بالغ بر 35 هزار هکتار است که اداره منابع طبيعي شهرستان شاهرود مديريت و صيانت از آن را برعهده دارد.
در اين ميان البته دوستداران طبيعت در قالب تشکلها و شرکتهاي فعال گردشگري و زيست محيطي سعي در هدايت و هدفمند کردن گردشگري منطقه دارند.
مجيد آشوري، مدير اجرايي طرح ساماندهي گردشگري جنگل ابر که از فعالان و دوستداران طبيعـــتگردي و حــافــظان محيطزيست به شمار ميآيد، معتقد است با اجراي طرح ساماندهي گردشگري ابر با هدف حفاظت درست و اصولي از طبيعت جنگل ابر، ضمن حفاظت صحيح و علمي از اين عرصه زيبا و بينظير، زمينه اشتغال جوانان بيکار روستاي ابر فراهم خواهد شد.
وي ميگويد: «در آغاز اجراي طرح که چند هفتهاي از آن ميگذرد، 20 نفر از روستا به کار گرفته شده اند.»
آشوري ميافزايد: با ساخت سايتهاي اسکان شاهد رشد چشمگير منطقه خواهيم بود، همزمان با اجراي طرح ايجاد کارگاههاي صنايع دستي را در روستا پي خواهيم گرفت كه نيازمند حمايت همه جانبه مسئولان امر هستيم.
وي ارائه هيزم در ورودي جنگل به گردشگران، حضور راهنما، ارائه اطلاعات مورد نياز، ساخت تانكرآب و ايجاد سرويسهاي بهداشتي را از اقدامات اوليه در طرح ساماندهي جنگل ابر اعلام كرد.
آنچه با وجود حضور جدي و پيگير بخش خصوصي و شرکتها و تشکلهاي فعال زيست محيطي که لازمه توسعه هر منطقه گردشگرپذير هستند، به عنوان خلاء احساس ميشود، يک سياستگذاري کلان است که بتواند همه نيازها و بايدها و نبايدهاي اين عرصه زيبا و بينظير و بکر را شامل شود.
آنچه مسلم است تدوين اين سياستگذاري بايد با حضور مسئولان ذيربط خصوصاً ادارههاي منابع طبيعي، ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، حفاظت محيط زيست، نيروي انتظامي و نمايندگان تشکلهاي زيست محيطي و شرکتهاي گردشگري همراه باشد.
جاده دسترسي
فرماندار شاهرود جنگل ابر را بسيار ارزشمند ميداند و معتقد است اين جنگل ميتواند نقش مهمي در جذب گردشگر و رونق اقتصادي منطقه داشته باشد كه در اين راستا بايد اقدامهاي زيادي انجام شود.
مجتبي رحيمي به جاده دسترسي اشاره ميكند و ميگويد: جاده فعلي ابر مناسب نيست و اين جنگل به جاده دسترسي بهتري نياز دارد.
وي ميافزايد: در بازديدي كه با استاندار سمنان و معاون عمراني استانداري از جنگل ابر داشتيم، با توجه به اينكه ريختن آسفالت سطحي در اين جاده باعث بالا رفتن سرعت خودروها و ايجاد وضع خطر ساز ميشود، استاندار دستور دادند اعتبارهاي لازم براي بهتر كردن جاده تخصيص يابد.
فرماندار شاهرود، ايجاد امكانات رفاهي براي گردشگران را يكي ديگر از عوامل موثر در جذب آنها به منطقه ميداند و ميگويد: در اين خصوص قطعاً بخش خصوصي بايد فعال باشد كه متاسفانه با وجود تاسيس شركت تعاوني ابر در روستاي ابر، زياد موفق نبودهايم.
وي ادامه ميدهد: هرچند جنگل ابر به عنوان منطقه نمونه گردشگري تعريف شده است، اما متاسفانه اعتبارهاي سازمان گردشگري در حدي نيست كه بتوان كاري انجام داد و لذا ما براي سرمايهگذاري سرمايه گذاران در منطقه آمادگي لازم را داريم و شرايط ويژهاي براي آنها فراهم خواهيم كرد.
رحيمي در خصوص اقدامهاي انجام شده براي حفظ جنگل در خلال توسعه گردشگري، ميگويد: منابع طبيعي وروديهاي جنگل را محدود كرده است و خودروها تا حد مشخصي ميتوانند وارد جنگل شوند و بعد از آن بايد در پاركينگهايي كه ايجاد شده، توقف كنند.
و باز هم تخريب
اما فرماندار شاهرود در باره موضوع بحث برانگيز ساخت جاده ابر به علي آباد در استان گلستان كه با مخالفت شديد فعالان محيط زيست روبرو شده است، ميگويد: ما موافق ساخت جاده در جنگل هستيم، اما با كمترين تخريب. چرا كه كشور ما يك كشور بياباني است و جنگل زياد نداريم.
معاون استانداري سمنان ادامه ميدهد: در اروپا بسياري از جادههاي دسترسي از داخل جنگل عبور ميكنند و اين مساله عجيبي نيست، اما بايد فرهنگ استفاده از جنگل را در ميان مردم به وجود آوريم تا يك نفر در جنگل براي كندن آلوجنگلي شاخه را نشكند تا دست خانواده اش راحتتر به آن برسد، آتش روشن نكند و به درخت آسيبي نرساند، مهم ايجاد اين فرهنگ است.
فرماندار شاهرود ميگويد: به هر حال اينكه براي ايجاد جاده بايد درختاني قطع شوند، طبيعي است! اما بايد مسيري انتخاب شود كه كمترين آسيب را به جنگل برساند، چرا كه حتي يك شاخه آن براي ما مهم است.
وي با تاكيد بر لزوم ايجاد جاده در جنگل ابر، ميپرسد: اگر در جنگل آتش سوزي رخ دهد، ما از كدام جاده بايد خود را به آن برسانيم؟ آيا يك جاده دسترسي براي آن لازم نيست؟
رحيمي ميافزايد: درهمين حال منابع طبيعي اقدام به كاشت درخت در جنگل كرده است تا قطع شدن تعدادي از درختان جبران شود.
فرماندار شاهرود، وجود دام در منطقه را از جاده مخرب تر ميداند و ميگويد: در منطقه ابر و قطري بيش از 100 آغل گوسفند وجود دارد كه وجود اين همه دام آسيب زيادي را به منطقه وارد كرده است. ما براساس مصوبه سفر قبلي رئيس جمهوري به استان، تعدادي از دامها و آغلها را خريداري كرديم و دامها را از منطقه بيرون رانديم، ولي اين كافي نيست.
رحيمي ميگويد:سازمان منابع طبيعي اعتقاد دارد دام و مراتع بايد با هم همخواني داشته باشند و تا زماني كه اين توازن باشد، مشكلي وجود ندارد اما من شديداً با حضور دامها در منطقه مخالف هستم و معتعقدم كل دامها بايد از منطقه بيرون رانده شوند، چرا كه اين دامها با از بين بردن پا جوشها عملاً به تخريب جنگل كمك ميكنند.
معاون استانداري سمنان و فرماندار شاهرود در پايان يادآور ميشود كه مجوز ساخت جاده از سوي محيط زيست صادر شده، ولي كار هنوز آغاز نشده است.
نظر دوستداران محيط زيست
و اما حسن يزداني، از فعالان محيط زيست و عضو موسسه «شاهوار زيست» معتقد است جنگل ابر يكي از كهنترين، سرسبزترين، زيباترين و داراي ارزشمند ترين و غني ترين ذخاير ژنتيك گياهي و گونههاي مختلف جانوري به شمار مي رود كه در جهان كم نظير است.
وي ميگويد: مراتع ييلاقي زيبا و تپه ماهورهاي ديدني با درختان كهن برگ سوزني و پهنبرگ، بلوط، افرا و گونههاي مختلف جانوري همچون خرس قهوهاي و پرندگان مختلف، اين منطقه را به مركز طبيعت گردي جهان تبديل كرده است، اما وقتي جنگل ابر با اين شرايط خاص به بهانه ساخت جاده در معرض خطر نابودي قرار گرفته است، بايد با ديدي كارشناسانه به آن نگريست.
اين فعال محيط زيست ميگويد: مدتي قبل يك گروه كارشناس در تحقيقي متوجه شد زماني كه جادهاي از دل جنگل ميگذرد و جنگل را به دونيم تقسيم ميكند، حيوانات نسبت به آن واكنش نشان ميدهند و به خاطر ترس از جاده ارتباط خود با يكديگر را از دست ميدهند. اين كارشناسان براي آزمايش خود، برخي از حيوانات سمت راست يك جاده دل جنگل را به رنگ آبي و حيوانات سمت چپ جاده را به رنگ قرمز درآوردند وبعد از مدتي متوجه شدند كه هيچ حيواني از قلمرو خود به قلمرو ديگر وارد نميشود كه پيامد آن نسل بسياري از گونههاي حيواني از بين خواهد رفت.
يزداني ميافزايد: علاوه بر اين وقتي جادهاي از جنگل عبور ميكند، از همه روستاهاي اطراف هم جادههاي فرعي براي رسيدن به جاده اصلي ساخته ميشوند كه عملا جنگل را تكه تكه ميكنند.
او تصريح ميكند: در همين حال برخي از گونهاي گياهي جنگل بايد در شرايط خاصي رشد كنند تا حيات داشته باشند و با قطع درختان، اين اكو سيستم و برخي از گياهان و بذرهاي مفيد و درختان از بين ميروند كه جايگزيني آنها امكان ندارد و از آنجا كه اين گياهان مانند اسفنج عمل و آب باران را به خود جذب ميكنند، مانع بروز سيل ميشوند و چون شيب منطقه ابر زياد است، در صورت بروز سيل، جاده تخريب زيادي را به همراه خواهد داشت كه قابل جبران نخواهد بود.
به هرحال جنگل ابر برگي از تصويرسازي هنرمندانه خالق هستي است كه تا آنرا نبينيد، باور نخواهيد كرد.
در آخر بايد گفت به نظر ميرسد اولاٌ بايد شكل جاده به حالت فعلي و طبيعي خود باقي بماند تا خودروهاي كمتري وارد جنگل شوند، چرا كه در اين صورت است كه اين جنگل آسيب كمتري ميبيند.
محمد رضاييان ـ خبرنگار اطلاعات در شاهرود
codex28x
page10
+ نوشته شده در دوشنبه نهم شهریور ۱۳۸۸ ساعت 17:47 توسط
|