ارت‌هاي هوشمند كارت‌هايي هستند كه روي آن‌ها مدار مجتمع نصب شده است و مي‌توان از آن‌ها به جاي كارت اعتباري و كارت پول يا سيستم‌هاي تشخيص هويت و در بسياري موارد ديگر استفاده كرد. در تعريفي گسترده‌تر كارت بهادار مي‌تواند يك كارت هوشمند با يك تراشه يا يك كارت پلاستيكي با نوار مغناطيسي براي ثبت اطلاعات توازن وجه باشد. تفاوت عمده اين دو نوع كارت در اين است كه كارت هوشمند يك پردازنده دارد و مي‌تواند حجم زيادي از اطلاعات را در خود ذخيره كند. همچنين دستگاه كارت‌خواني كه براي كارت هوشمند استفاده مي‌شود با كارت خوان مغناطيسي تفاوت دارد، زيرا كارت هوشمند داراي پردازشگر است. كارت‌هاي بهادار عمومي دربرگيرنده كارت تلفن، مترو و كارت اتوبوس هسند. بسياري از مردم از دو واژه كارت بهادار و كارت هوشمند براي اين نوع كارت استفاده مي‌كنند. در ايران مردم با نمونه‌هايي از كارت‌هاي هوشمند از قبيل كارت سوخت، مترو، كارت اتوبوس شهري و پارك‌متر آشنا هستند.



* كارت‌هاي نوار مغناطيسي

بسياري از كارت‌هاي نوار مغناطيسي حاوي اطلاعاتي هستند كه براي تغيير دادن آن‌ها بايد كارت را در دستگاه مناسب قرار داد و اطلاعات جديد را به دستگاه وارد كرد. كارت‌هاي نوار مغناطيسي غيرفعال هستند به اين معني كه نمي‌توانند اطلاعات را بفرستد يا دريافت كنند و توانايي افزايش يا كاهش موجودي روي كارت را ندارند. پردازش همه اين اطلاعات در دستگاهي انجام مي‌شود كه كارت در آن قرار مي گيرد. اگرچه هر دو نوع كارت مغناطيسي و هوشمند توانايي ذخيره اطلاعات را دارند، اما كارت‌هاي هوشمند طرفداران بيشتري را به خود اختصاص داد‌ه ا ند، زيرا اين نوع كارت داراي بسياري از توانايي‌هاي پردازشي است.



* كارت‌هاي هوشمند

يك كارت بهادار از نوع كارت‌هاي پلاستيكي به همراه يك تراشه براي ذخيره و پردازش اطلاعات است. امروزه كارت‌هاي اعتباري، دبيت و كارت‌هاي شارژ، توانايي ذخيره اطلاعات محدودي را روي نوار مغناطيسي دارند. يك كارت هوشمند مي‌تواند اطلاعاتي معادل 100 برابر اطلاعات يك كارت مغناطيسي را در خود ذخيره كند.

كارت هوشمند توانايي نگهداري اطلاعات محرمانه كاربر مانند اطلاعات مالي، كلمات رمز، اطلاعات مربوط به حساب، شماره كارت اعتباري و اطلاعات مربوط به سلامت فرد را دارد. اين كارت‌ها نسبت به كارت‌هاي قديمي، امنيت و اطلاعات بيشتري دارند، زيرا اطلاعات ذخيره شده روي آن‌ها به صورت رمز نگهداري مي‌شوند.

با كارت هوشمند سرقت‌هاي اعتباري مشكل‌تر انجام مي‌شود، زيرا كليد رمز براي باز كردن اطلاعات موجود روي كارت يك كد PIN است و هيچ گونه شماره يا امضا فيزيكي كه سارق بتواند از آن سوءاستفاده كند، روي كارت وجود ندارد. در هنگ‌كنگ شركت‌هاي حمل و نقل شهري شامل متروها، اتوبوسراني‌ها، راه‌آهن، واگن‌هاي برقي و قايق با هم توافق كردند و كارت هوشمندي به نام اختاپوس ساختند.

اين كارت به مسافران اجازه مي‌دهد از يك كارت براي تمامي نيازهاي حمل و نقل خود استفاده كنند. پايگاه اينترنتي «اتوبوس شهري هنگ كنگ» حاوي اطلاعاتي درباره كارت اختاپوس است.

در سانفرانسيسكو، اتحاديه حمل و نقل كارت هوشمندي مانند كارت اختاپوس به وجود آورده است. اين سيستم «پيوند حمل و نقل» نام دارد، نخستين سيستم يكپارچه براي حمل و نقل عمومي در آمريكاست. استفاده‌كنندگان پيوند حمل و نقل مي‌توانند كارت‌هاي خود را در فروشگاه‌هاي مخصوص يا به طور مستقيم از حساب بانكي خود شارژ كنند.

واحد تجاري (ويسا VISA) نيز به تازگي كارت هوشمند خود را به بازار عرضه كرده است، اين كارت نخستين بار در سال 2002 انتشار يافت. (ماندكس Mondex) نيز يكي از كارت‌هاي هوشمند درخصوص پول الكترونيك است كه با گسترش مقبوليت آن روي اينترنت و فروشگاه‌هاي عمومي به ساير برنامه‌ها اجازه مي‌دهد خود را روي تراشه ماندكس سوار كنند. ماندكس درسال 1990 به وجود آمد. در هنگ‌كنگ اين كارت هوشمند درسال 1996 به وجود آمد و يكي از عوامل اصلي گسترش كارت‌هاي هوشمند در بندرهنگ كنگ شد. كارت ماندكس، يك راه جديد و مناسب براي انجام پرداخت روي اينترنت يا دنياي واقعي به شمار مي‌رود. آزمايش‌هاي ماندكس در آمريكا و كانادا موفقيت‌آميز نبوده است، زيرا مردم از روش‌هاي ديگر پرداخت مانند كارت‌هاي اعتباري، كارت‌هاي دبيت و چك‌هاي كاغذي بيشتري استفاده مي‌كردند. دارندگان كارت مي‌توانند پول خود را در فروشگاه‌هايي كه دستگاه كارت‌خوان ماندكس دارند،‌ خرج كنند.

دو نفر دارنده كارت ماندكس مي‌توانند از طريق خط تلفن و دستگاه كارتخوان پول خود را به يكديگر منتقل كنند.

از اين كارت مي‌توان در دنياي واقعي و فروشگاه‌ها همچنين در اينترنت و دنياي مجاري استفاده كرد. اين درحالي است كه در هر دو حالت امكان دزدي و تقلب در آن نسبت به كارت‌هاي اعتباري كمتر است.

با استفاده از كارت ماندكس هميشه پول خرد براي استفاده از Vending machine (دستگاهي كه با انداختن پول جنس مورد نظر از آن خارج مي‌شود) در اختيار دارنده كارت است. واحد تجاري نوشابه‌سازي كوكاكولا تخمين زده كه حدود 25 درصد از فروش خود را به خاطر اينكه مشتريان پول خرد نداشته‌اند از دست داده است. خطر سرقت اين كارت ممكن است باعث شود مشتري پول زيادي در كارت وارد نكند. ماندكس، امكان استفاده از اعتبار را به خريدار نمي‌دهد. بدهي‌هاي معوق مانند آنچه كه دركارت‌هاي اعتباري وجود داشت در اينجا وجود ندارد و در ازاي خريدهاي انجام شده به خريدار رسيد تحويل داده نمي‌شود.

بخش‌هاي مختلف در استفاده از كارت ماندكس براي انتقال پول از خريدار به فروشنده عبارتند از:

* دارنده كارت، كارت را در دستگاه كارت‌خوان قرار مي‌دهد. اعتباركاربر و فروشنده براي تصديق شدن حق استفاده بررسي مي‌شود.

* پايانه موجود در فروشگاه، مقدار پول مورد نظر را براي دريافت كردن درخواست و به طور همزمان امضا ديجيتالي فروشنده را نيز به خريدار انتقال مي‌دهد.

* كارت خريدار، امضا ديجيتالي فروشنده را بررسي مي‌كند. اگر امضا درست باشد مقدار درخواست شده از كارت مشتري كسر مي‌شود.

* پايانه فروشگاه امضا ديجيتالي فرستاده شده از طرف كاربر را براي تاييد صحت آن بررسي مي‌كند، اگر امضاي خريدار درست باشد، ‌پايانه مورد نظر براي تاييد امضا خريدار يك بار ديگر امضا فروشنده را براي خريدار مي‌فرستد.

* هر گاه مقداري پول الكترونيك از حساب خريدار كسر شود، مقدار مشابهي پول به حساب فروشنده واريز مي‌شود.

با توجه به اينكه ابتدا مقدار پول مورد نظر از حساب خريدار برداشته شده و سپس به حساب فروشنده اضافه مي‌شود، مي‌توانيم مطمئن باشيم كه هيچ گونه پول اضافي توليد يا از بين نمي‌رود.

codex40x

page23