تاريخ خبر: دوشنبه 27دی 1389 -12 صفر1432 -17ژانویه 2011- شماره 24948
آتش در جنگل

هرچند كه كشور ما به كشوري گرم و خشك معروف است و به گفته بسياري از كارشناسان و متخصصان خشكسالي در كشورمان امري طبيعي بوده و غيرمنتظره نيست، اما بارندگي‌هاي پاييز و زمستان امسال به خصوص در شمال كشورمان نسبت به سال‌هاي گذشته از چنان كاهشي برخوردار بود كه گفته مي‌شود در استان گلستان در 58 روز حتي يك قطره بارندگي نداشته‌ايم به طوري كه اين اتفاق در 33 سال گذشته بي‌سابقه بوده و همين موضوع باعث وقوع بي سابقه آتش‌سوزي‌هاي پي در پي در جنگل‌هاي اين استان شده است.

دراين بين هر چند كه ادامه‌دار شدن آتش‌سوزي‌ها را به شرايط اقليمي و وضع خاص امسال ربط مي‌دهند، اما نحوه اطفاي حريق در اين جنگل‌ها به‌گونه‌اي بود كه كاملاً نشان داد كه كشورمان به لحاظ امكانات اطفاي حريق در جنگل‌ها از وضع نامطلوبي برخوردار است و حتي به رغم برخي دوستداران محيط زيست اين امكانات در برخي نقاط بسيارابتدايي بوده و البته تعداد نيروهاي متخصص هم در اين زمينه بسيار كم است، به طوري كه دكتر سلاجقه رئيس سازمان جنگل‌ها ، مراتع و آبخيزداري كشور در چندين مصاحبه نبود تجربه كافي در كشور براي اطفاي حريق جنگل‌ها و نبود امكانات و تجهيزات مناسب و نيروي متخصص در اين زمينه را متذكر شده است.

بايد خاطرنشان كرد: امسال وسعت آتش‌سوزي‌ها در جنگل‌هاي گلستان به قدري زياد بود كه به گفته برخي شاهدان تا به حال چنين آتش‌سوزي‌هايي در اين منطقه ديده نشده بود، به طوري كه مورد تعجب همه واقع شده و البته فرصت را براي اطفاي كامل حريق از سوي مسئولان گرفته بود، به گونه‌اي كه گاهي آتش‌هاي مهار شده دوباره مشتعل شده و انرژي مضاعف را براي اطفا مي‌گرفت.

در همين زمينه ميزگردي با حضور سرهنگ تقي ايرواني فرمانده يگان حفاظت از جنگل‌ها ، مراتع و آبخيزداري كشور، كاپيتان مهدي شهرابي جانشين مركز امداد هوايي جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران، علي نخشب كارشناس مسئول سازمان حفاظت محيط زيست و خورشيد مصدق كارشناس ارشد امور جنگل و مرتع پيرامون آتش‌سوزي‌هاي اخير در عرصه‌هاي جنگلي شمال در محل خبرگزاري جمهوري اسلامي (ايرنا) برگزار شد كه مشروح آن در زير آمده است:

فرمانده يگان حفاظت از جنگل‌ها ، مراتع و آبخيزداري كشور در اين ميزگرد مي‌گويد: تاكنون هيچكس به اتهام دست داشتن در آتش‌سوزي‌هاي اخير جنگل‌هاي شمال ايران بازداشت نشده است.

سرهنگ ايرواني با اشاره به اينكه معمولا در حوادث آتش‌سوزي، عامل انساني به عنوان يكي از احتمالات مطرح مي‌شود و شايعاتي هم در اين زمينه رواج مي‌يابد، آتش‌افروزي عمدي در جنگل‌هاي شمال كشور را رد مي‌كند و مي‌گويد: مردم اين مناطق با جنگل بزرگ شده‌اند و كسي به صورت عمدي اقدام به آتش‌سوزي جنگل‌ها در اين مناطق نمي‌كند.

وي در عين حال مي‌افزايد: عوامل انساني در آغاز بيش از 95 درصد آتش‌سوزي‌هاي جنگلي در كشور نقش دارد، اما دخالت آنها، به صورت غيرعمدي است.

سرهنگ ايرواني، خاموش نكردن كامل آتش از سوي چوپانان، شكارچيان، كشاورزان يا گردشگران، انداختن ته سيگار در ميان برگها، باقي ماندن باطري يا اجسامي كه با تمركز نور به صورت ذره بيني باعث آتش‌سوزي مي‌شوند و اقدامات مشابه را از نمونه‌هاي دخالت غيرعمدي انسان‌ها در بروز آتش‌سوزي‌هاي جنگلي اخير دانست.

وي، آتش افروزي در جنگل با هدف تصرف زمين از سوي افراد را هم رد مي‌كند و اظهار مي‌دارد: داستان تصرف زمين در عرصه‌هاي جنگلي آتش گرفته صحت ندارد، زيرا نقاطي كه دچار حريق شده است، علاوه بر اينكه در دسترس نبوده‌‌اند، در مسيرهاي صعب‌العبور با شيب بالا اتفاق افتاده است كه تصرف آن براي كشاورزي و ساختن ويلا در اين مناطق كاملاً منتفي است.

ايرواني خاطرنشان مي‌كند: از سوي ديگر، يگان حفاظت سازمان جنگل‌ها به عنوان ضابط قضايي، با شدت و سرعت با هر گونه تصرف در منابع طبيعي در سطح كشور برخورد مي‌كند.

به عقيده وي، اگرچه هر جا جنگل وجود دارد، تخريب و آتش‌سوزي هم هست، اما در ماه‌هاي اخير، وجود بادهاي شديد در ارتفاعات، خشكي بيش از حد جنگل و بي مبالاتي برخي افراد باعث گسترش آتش‌سوزي در جنگل‌هاي كشور شده است.

فرمانده يگان حفاظت از جنگل‌ها مي‌گويد: رطوبت داخل جنگل‌ها در شمال كشور در ماه‌هاي اخير چنان كاهش يافته است كه وضع آن اكنون همسان با مناطق كويري است.

ايرواني خاطرنشان مي‌كند: اين وضع ناشي از تغيير شرايط اقليمي در جهان است و به همين دليل، امسال شاهد افزايش آتش‌سوزي‌هاي جنگلي در مناطق و كشورهاي مختلف از جمله خاورميانه و روسيه بوده‌ايم.

به گفته فرمانده يگان حفاظت از جنگل‌ها ، بارندگي‌هاي زياد در بهار امسال منجر به رشد پوشش علفي و سطح مراتع كشور شد و افزايش نامتعارف دما در تابستان و نبود بارندگي پاييزه، شرايط را براي گسترش آتش مهيا كرد.

ايرواني با اشاره به اينكه در سال‌هاي اخير همواره جنگل‌هاي كشور با آتش‌سوزي روبرو بوده است، ادامه مي‌دهد: در شهرستان مينودشت امسال 150 مورد آتش‌سوزي صورت گرفت كه در پارسال شاهد حداقل 80 مورد در آن بوديم.

وي مي‌گويد: با توجه به اين شرايط، ما از ماه‌ها قبل پيش بيني كرده بوديم كه وضع آتش‌سوزي در جنگل‌ها امسال بدتر از سال‌هاي قبل خواهد بود و با برگزاري جلسات و اطلاع رساني مستمر، موضوع را به مسئولان كشور گزارش داده بوديم.

فرمانده يگان حفاظت از جنگل‌ها با اشاره به افزايش سه برابري حريق جنگلي در امسال نسبت به پارسال، از اقدامات ستاد مديريت بحران كشور در كنترل و مهار اين آتش‌سوزي‌ها ستايش مي‌كند و مي‌گويد: اگر آمادگي نداشتيم، قطعا وضع به مراتب بدتر از اين مي‌شد. بنا به گزارش‌هاي منتشره از سوي مسئولان استان گلستان، بالغ بر 2700 هكتار از جنگل‌هاي اين استان در ماه‌هاي اخير دچار آتش‌سوزي شده است كه 99 درصد آنها در عرصه جنگل‌هاي طبيعي و پهن برگ رخ داده است. مناطقي از جنگل‌هاي استان مازندران هم از جمله آمل و چالوس در هفته‌هاي اخير گرفتار حريق شده است.

كاپيتان شهرابي جانشين مركز امداد هوايي هلال‌احمر كه از نخستين روز وقوع آتش‌سوزي در جنگل‌هاي گلستان در اين منطقه حضور يافته بود، با تاكيد بر اينكه كسي را در محل آتش‌سوزي‌ها نديده است، احتمال دخالت عامل انساني را در آن بعيد مي‌داند.

وي مي‌گويد: من بارها در منطقه پرواز كردم و ديدم آتش‌سوزي‌ها اغلب به صورت نقطه‌اي و در مناطق بسيار سخت و صعب العبور رخ مي‌دهد كه بعيد است انساني بتواند به آنجا برسد.

شهرابي مي‌افزايد: در بسياري كانون‌هاي آتش، جاي رفتن انسان اصلا نبود. ما بارها ديديم كه درختان بالاي قله و در جايي كه حتي تصور رفتن انسان به آنجا نمي‌رود، آتش‌سوزي رخ داده است.

اين خلبان بالگرد امدادي خاطرنشان مي‌كند: البته، در ارتفاعات پايين تر، ما گاه وجود حيواناتي را در اين مناطق مي‌ديديم. برخي مواقع مشاهده مي‌شد كه چوپاني يا كساني چوب‌هايي را گذاشته بودند اما مواردي كه انسان در آن دخالت داشته باشد، بسيار اندك بود.

وي با تاكيد بر اينكه عامل طبيعي در وقوع آتش‌سوزي‌ها نقش اصلي را داشته است، به اظهارات كارشناسان جنگلداري در منطقه گلستان اشاره مي‌كند و اظهار مي‌دارد: وضع به گونه‌اي بود كه كارشناسان با توجه به وضع بادهاي گرم و دماي بالاي هوا مي‌توانستند از چند روز قبل پيش بيني كنند در چه نقاطي ممكن است آتش‌سوزي رخ دهد و در كمال تعجب ما، پيش بيني آنها اغلب درست از كار در مي‌آمد.

شهرابي با اشاره به اينكه آتش‌سوزي در ارتفاعات اغلب از بالا به پايين بود و در برخي مناطق سطحي هم به صورت زيگزاگي رخ مي‌داد، تصريح مي‌كند: در جريان اين آتش‌سوزي‌ها، اغلب شاخ و برگ‌هاي پراكنده روي زمين مي‌سوخت و دود سفيدي از آن بلند مي‌شد.

خانم مصدق كارشناس ارشد جنگل‌ها و مراتع با تاييد سخنان شهرابي و تشريح انواع آتش‌سوزي‌هاي جنگلي مي‌گويد كه توضيحات وي نشان مي‌دهد نوع آتش‌سوزي در جنگل‌هاي شمال كشور از نوع سطحي و بر اثر عوامل طبيعي بوده است.

وي مي‌افزايد: از آنجا كه جنگل‌هاي شمال ايران از نوع پهن برگ است و ما درختان سوزني برگ در آن كم داريم، آتش‌سوزي سطحي در منطقه رخ داده است، حال آنكه در درختان سوزني برگ، شاخه‌هاي درختان طعمه حريق مي‌شود.

اين كارشناس امور جنگل‌ها و مراتع خاطرنشان مي‌كند: آتش‌سوزي بيشتر در نقاط شيب دار جنگل‌ها رخ داده است كه اصولا براي انسانها قابل بهره برداري نيست. از سوي ديگر، به دليل اينكه مجوز هيچ گونه عمليات قطع درخت و بهره برداري جنگلي از سوي سازمان جنگل‌ها در اين مناطق داده نمي‌شود، كنده‌ها و تنه خشكيده درختان، مستعد هر گونه آتش‌سوزي است.

به عقيده وي، آتش گرفتن اين گونه كنده‌ها در جريان آتش‌سوزي‌هاي سطحي موجب مي‌شود تا پس از مهار آتش‌سوزي، برگ‌ها، زغال و آتش باقيمانده بار ديگر موجب حريق در آن منطقه شود.

خانم مصدق، خاطرنشان مي‌كند: من موردي كه دلالت بر دخالت عوامل انساني در اين آتش‌سوزي‌ها داشته باشد، نديدم چون بيشتر آتش‌سوزي‌ها در مناطق صعب العبور رخ داده است و جايي كه نزديك مناطق مسكوني يا عاري از جنگل باشد، طعمه حريق نشده بود.

وي مي‌گويد: با اين حال، از آنجا كه نخستين آتش‌سوزي‌ها در جريان تعطيلات عيد سعيد قربان رخ داد، احتمال اينكه عوامل انساني در آغاز آن دخالت داشته باشد، جدي است. همچنين، شكارچيان كه با تفنگ سرپر اقدام به شكار مي‌كنند يا چوپانان هم مي‌توانند بطور غيرعمد در بروز اين آتش‌سوزي‌ها دخيل باشند.

همچنين سرهنگ ايرواني در باره وجود نقاط و كانون‌هاي متعدد آتش در جنگل‌هاي شمال گفت: به دليل نبود اجراي طرح‌هاي جنگل‌داري و بهره‌برداري از بخشي از جنگل‌هاي كشور، درختان افتاده و خشكيده زيادي در سطح اين جنگل‌ها وجود دارد كه برگ سوزي‌ و حريق سطحي هم منجر به آتش‌گرفتن اينگونه درختان مي‌شود.

وي مي‌افزايد: از سوي ديگر، به دليل آنكه براي مهار حريق، در مرحله نخست صرفا آتش‌سوزي‌هاي سطحي خاموش مي‌شود، تنه‌ها و كنده‌هاي آتش گرفته درختان همچنان باقي مي‌ماند و بار ديگر حادثه به بار مي‌آورد.

به اعتقاد فرمانده يگان حفاظت سازمان جنگل‌ها ، اگرچه برگ‌سوزي‌ها نتوانسته است درختان ايستاده را آتش بزند، اما شرايط به گونه‌اي است كه بعد از خاموش كردن آتش‌سوزي اينگونه سطوح، با نسيم ملايمي آتش بار ديگر شعله مي‌كشد.

وي تصريح مي‌كند: به همين دليل، تا زمان آغاز بارش‌هاي انبوه، ما بايد همچنان حالت آماده باش خود را در برابر آتش‌سوزي‌هاي جنگلي حفظ كنيم.

از سوي ديگر، نخشب كارشناس مسئول سازمان حفاظت محيط زيست تاكيد مي‌كند گرچه اين آتش‌سوزي‌ها بيشتر طبيعي است، اما اگر دقت و مراقبت كافي صورت مي‌گرفت، وسعت آن گسترش نمي‌يافت.

نخشب با اشاره به وضع جنگل‌هاي كشور در امسال اظهار داشت: امسال به دليل خشكسالي و تغييرات اقليم، جنگل‌ها از رطوبت بسيار پايين برخوردار هستند و از اين نظر، حالت صحرايي و بياباني به خود گرفته‌اند.

وي مي‌افزايد: كمبود بارش به گونه‌اي است كه تمام جنگل‌هاي شمال كشور اكنون به دليل كاهش رطوبت حالت كبريت به خود گرفته است و كوچكترين سهل‌انگاري موجب بروز آتش در هزاران هكتار جنگل مي‌شود.

نخشب با اين حال مي‌گويد: كه اگر پايش و نظارت جدي بر وضع جنگل‌ها صورت مي‌گرفت، وسعت آتش‌سوزي‌ها تا اين اندازه گسترش نمي‌يافت.

بنا به گزارش‌هاي منتشره از سوي مسئولان استان گلستان، بالغ بر 2700 هكتار از جنگل‌هاي اين استان در ماههاي اخير دچار آتش‌سوزي شد كه 99 درصد آنها در عرصه‌هاي جنگل‌هاي طبيعي و پهن برگ رخ داده است.

اين كارشناس مسئول سازمان حفاظت محيط زيست در اين زمينه به تشريح وضع آتش‌سوزي اخير در جنگل‌هاي گلستان مي‌پردازد و مي‌گويد: آتش‌سوزي پارك ملي گلستان 26 روز طول كشيد و در اين مدت 400 نفر روز در حال اطفا و مهار‌ آن بودند.

اين كارشناس ابراز عقيده مي‌كند: در صورتي كه شبيه‌ساز آتش‌سوزي در جنگل‌ها را داشته باشيم، مي‌توانيم از بروز آتش‌سوزي‌هاي گسترده در جنگل‌ها جلوگيري كنيم.

وي در باره پارك ملي گلستان و جنگل‌هاي آن مي‌گويد: از آنجا كه جنگل‌هاي گلستان در قسمت شرق جنگل‌هاي هيركاني قرار دارد و از بارش كمتري برخوردار است، نسبت به جنگل‌هاي استان گيلان خشك‌تر است.

نخشب اضافه مي‌كند: به همين دليل، بايد پايگاه‌هاي اطفاي حريق، جايگاه بالگرد و امكانات و تجهيرات لازم را در همه جنگل‌ها بويژه پارك ملي گلستان براي مقابله با مواقع بحراني ايجاد كنيم.

وي با بيان اينكه رساندن نيروي انساني به مناطق آتش گرفته بسيار مهم است، خاطرنشان مي‌كند: به دليل اينكه جنگل‌هاي گلستان جزو مناطق حفاظت شده هستند، كشيدن جاده در آنها با محدوديت‌هاي شديدي مواجه است. بنابراين بايد براي رساندن نيرو در زمان‌هاي بحراني تمهيدات لازم انديشيده شود.

اين كارشناس سازمان حفاظت محيط زيست مي‌افزايد: جاده سازي در جنگل‌ها ، گونه‌هاي ارزشمند گياهي و جانوري آن را از بين مي‌برد و باعث نابودي حيات وحش مي‌شود.

نخشب يادآور مي‌شود: پارك جنگلي گلستان از نظر تنوع زيستي بسيار غني است، به گونه‌اي كه يك پنجم گونه‌هاي مختلف گياهي كشور دراين پارك موجود است و جانوران زيادي از جمله گوزن و آهو در كنار هم ديده مي‌شوند، در حالي كه اين حالت در ديگر مناطق جنگلي بسيار نادر است.

وي مي‌گويد: خوشبختانه، در آتش‌سوزي اخير گزارشي از خسارت جاني جانوران بزرگ مشاهده نشده است. اما در اينگونه رخدادها معمولا گونه‌هاي ارزشمند گياهي، سطحي زي‌ها، حشرات و نرم تنان درگير مي‌شوند.

كارشناس سازمان حفاظت محيط زيست مي‌گويد: به همين دليل، بايد تجهيزات و امكاناتي كه براي اطفاي حريق در نظر گرفته مي‌شود متناسب با شرايط منطقه باشد و بر اساس نياز هر منطقه، اين تجهيزات تامين شود.

نخشب يادآور شد: نحوه مشاركت مردم منطقه در كنترل آتش‌سوزي‌هاي جنگلي هم بايد به درستي فرهنگ سازي شود تا آنان بتوانند با همكاري ماموران امدادي و محيط زيست نقش موثري در حفاظت از جنگل‌ها ايفا كنند.

وي تاكيد كرد: جنگل‌ها سرمايه ملي كشور هستند و وظيفه همه ما حفظ و حراست از آنها براي آيندگان است.

اين كارشناس مسئول در سازمان حفاظت محيط زيست در همين خصوص از تهيه طرح جامع اطفاي حريق از سوي اين سازمان با هدف جلوگيري از بروز آتش‌سوزي در جنگل‌ها و مراتع كشور خبر مي‌دهد و مي‌گويد: اين طرح پاييز امسال از سوي سازمان حفاظت محيط زيست تدوين و براي تصويب نهايي به ستاد بحران كشور و دولت تقديم شده است.

وي تصريح مي‌كند: از آنجا كه پايش و پيشگيري از اطفاي حريق بسيار مهمتري از مهار و كنترل آن است، مفاد اين طرح هم بر اساس پيشگيري و كنترل آتش آماده شده است.

وي مي‌گويد: در اين طرح، نقش همه نهادها و سازمان‌هاي مرتبط با امور مراتع و جنگل‌ها اعم از نهادهاي اقتصادي و فرهنگي، كاري كه بايد مردم در اين زمينه ايفا كنند، به تفكيك روشن شده است.

نخشب با بيان اينكه مهار آتش‌سوزي داراي دو بخش كوتاه مدت و بلند مدت است، گفت: استفاده از نيروي انساني و تجهيزات براي مهار و كنترل آتش فقط بخش كوتاه مدت آن را در برمي گيرد و در بلندمدت بايد تمهيدات لازم براي جلوگيري از حريق در جنگل‌ها ، مناطق حفاظت شده و پارك‌هاي ملي اتخاذ شود.

وي خاطرنشان مي‌كند: اينگونه تمهيدات از جمله اطفاي حريق و پايش سيار در مناطق حفاظت شده جنگلي، در طرح ملي اطفاي حريق ديده شده است.

سرهنگ ايرواني فرمانده يگان حفاظت از جنگل‌ها هم در اين ميزگرد در باره روش‌هاي اطفاي حريق مي‌گويد: برخي رسانه‌ها برداشتي منفي از نحوه بكارگيري ابزار‌هاي مختلف در اطفاي حريق دارند، درحالي كه شرايط گوناگون آتش‌سوزي جنگل‌ها به ابزارهاي مختلفي نياز دارد و در برخي موارد حتي با يك چوب و سرشاخه ساده بايد كار كرد.

ما از 20 نوع تجهيزات انفرادي و جمعي براي اطفاي حريق استفاده مي‌كنيم كه از بالگرد و فلاكس بك گرفته تا استفاده از چوب، بيل و گالن را در بر مي‌گيرد.

وي مي‌گويد: به همين دليل، استفاده از گالن براي مهار آتش در برخي مناطق جنگلي كشور در امسال نه فقط يك نقطه ضعف نبود، بلكه باعث شد ما از امكانات و دانش بومي هم براي كنترل حريق به خوبي بهره بگيريم.

فرمانده يگان حفاظت از جنگل‌ها با اين حال پذيرفت كه اين نيرو با كمبود بسيار در زمينه نيروهاي انساني آموزش ديده و تجهيزات و امكانات لازم روبرو است.

وي در اين زمينه از ارايه طرح‌هايي از سوي اين يگان به مسئولان كشور خبر مي‌دهد كه در صورت اجراي آن در طول يك دوره پنج تا 10 ساله، ايران داراي يك ناوگان قوي اطفاي حريق جنگلي خواهد شد.

جانشين مركز امداد هوايي جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران هم در اين ميزگرد بر ضرورت ايجاد پايگاه‌هاي ويژه استقرار بالگردها در مناطق جنگلي كشور براي انجام بهينه ماموريت‌هاي خود جهت كنترل آتش‌سوزي‌ها تاكيد مي‌كند و مي‌گويد: در تمامي نقاط جنگلي كشور بايد محل‌هاي ويژه استقرار بالگرد و دسترسي آسان آن به استخرهاي آب وجود داشته باشد تا بتوان آتش‌سوزي‌ها را در كمترين زمان ممكن، مهار و اطفا كرد.

شهرابي كه خود هدايت نخستين بالگرد اعزامي هلال احمر براي مهار آتش‌سوزي جنگل گلستان بر عهده داشته است و براي چندين هفته در اين زمينه فعاليت كرده است، مي‌گويد: متاسفانه براي بالگردهاي امدادي در مناطق جنگلي شمال كشور محل فرود مناسب وجود ندارد و اين وضع، انجام ماموريت ما را دشوار كرده بود.

وي افزود: در حالي كه يك بالگرد حداقل به 50متر مربع زمين مناسب براي فرودآمدن نياز دارد، در جنگل‌هاي شمال چنين نقاطي موجود نيست و نقاط ايجادشده فاقد استانداردهاي لازم است.

شهرابي با اشاره به اينكه فاصله محل فرود بالگرد و محل آبگيري براي اطفاي حريق با محل آتش‌سوزي‌ها در جنگل‌هاي شمال رعايت نشده است، خواستار رفع اين گونه مشكلات از سوي مسئولان مربوطه شد.

وي همچنين با انتقاد از مسئولان فرودگاه گرگان مي‌گويد: در روز اول مسئولان اين فرودگاه حتي تانكر سوخت براي سوخت رساني به بالگردها، در اختيار ما نگذاشتند و سازمان هلال احمر موجب شد از تهران براي ما وسيله سوخت رساني اعزام كند. معاون مركز امداد هوايي هلال احمر با تاكيد بر اينكه وقوع آتش‌سوزي در جنگل‌هاي شمال كشور يك بحران ملي به شمار مي‌رود، تصريح مي‌كند: وقتي يك مساله ملي شد بايد همه نهادها و سازمان‌ها با ديد ملي به آن نگاه كنند و در اين زمينه، همكاري لازم را به عمل آورند.

وي همچنين با يادآوري اهميت و ارزش جنگل‌ها خواستار خريد بالگردهاي ويژه امدادي و آتش نشاني براي استان‌هاي شمال كشور شد تا براي مقابله با هرگونه آتش‌سوزي به صورت دائمي در اختيار آنها باشند.

شهرابي مي‌گويد: بالگردي كه از تهران به شمال اعزام مي‌شود، حداقل دوساعت طول مي‌كشد تا به مقصد برسد، درصورتي كه اگر اين بالگرد در استان مستقر باشد، ظرف 20دقيقه مي‌تواند به محل آتش‌سوزي برسد و آتش را در نطفه خفه كند.

وي با اشاره به ساخت هواپيماها و بالگرد ويژه اطفاء حريق در دنيا با تجهيزات و امكانات مدرن تصريح مي‌كند: گرچه ممكن است قيمت اين گونه هواپيماها و بالگردها گران باشد، ولي در مقابل نابودي بخش‌هايي از جنگل‌ها كه قابل جبران نيست، قابل قياس نيست.

نامبرده در اين زمينه از ابتكار سپاه پاسداران براي ساخت هواپيماهاي ويژه آتش نشاني در كشور قدرداني مي‌كند و در ادامه همچنين بر ضرورت هماهنگي نيروهاي امدادي روي زمين با نيروهاي امداد هوايي هلال احمر در حوادثي مانند آتش‌سوزي در جنگل‌ها تاكيد كرده و مي‌گويد: اگر نيروهاي انساني آموزش ديده و آماده كار در محل آتش‌سوزي نباشند، كار ما نتيجه‌اي نخواهد داشت.

به گفته وي، در طول حدود دوماه فعاليت گروه امداد هوايي جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران در مناطق جنگلي شمال، بالغ بر 311ساعت پرواز در قالب 2366 سورتي پرواز انجام گرفت و 3076 تن آب توسط بالگردها روي كانونهاي آتش ريخته شد.

اين مقام مسئول در بخش ديگري از سخنانش، از اطلاع رساني برخي رسانه‌ها مبني بر حضور ديرهنگام بالگردهاي هلال احمر در مناطق آتش‌سوزي انتقاد كرد و با نادرست خواندن برخي اخبار در اين زمينه مي‌گويد: ما از رسانه‌ها انتظار داريم نيروهاي امدادي را تضعيف روحيه نكنند بلكه تلاش كنند تا با همت و تقويت روحيه همگاني، با سرعت بر مشكلات فايق شويم.

مصدق، متخصص جنگل و مرتع هم مي‌گويد: گرچه آتش‌سوزي در جنگل‌هاي شمال كشور تحت كنترل درآمده است. ولي اين حوادث براي همه ما بايد درس عبرت شده باشد. وي مي‌افزايد: به رغم پيش بيني آتش‌سوزي در جنگل‌هاي شمال، امكانات اطفاء حريق براي خاموش كردن آتش در همان لحظات اوليه فراهم نبود.

نامبرده خاطرنشان مي‌كند: امسال بخاطر شرايط خاص آب وهوايي، ميزان گرما و رطوبت در مناطق جنگلي شمال كشور معلوم بود و قاعدتا بايد منتظر وقوع آتش‌سوزي در اين مناطق مي‌شديم.

به گفته مصدق، به علت فقدان آمادگي قبلي، از زمان شروع آتش‌سوزي در جنگل‌ها تا رسيدن عوامل اطفاء حريق به منطقه، مدتي طول كشيد و اين موضوع به گسترش وسعت آتش منجر شد.

وي با اشاره به تلاش همه عوامل امدادي و اجرايي دستگاه‌هاي ذيربط و نيروهاي مردمي در خصوص اطفاي حريق در جنگل‌ها ، از همه دستگاهها خواست براي رويارويي با آتش‌سوزي در اين مناطق همواره در حالت آماده باش باشند.

اين كارشناس جنگل‌ها و مراتع، اكوسيستم جنگل‌هاي ايران را حساس خواند وگفت: با توجه به اين وضع و فعال بودن عوامل تخريب جنگل‌ها ، ما در كشورمان همه ساله كمابيش آتش‌سوزي در جنگل‌ها را شاهد هستيم و هرسال هم مي‌گوييم كاري مي‌كنيم كه اين حوادث ديگر اتفاق نيفتد، ولي چون پيشگيري نمي‌كنيم، اين حوادث تكرار مي‌شود.

وي عوامل دخيل در آتش‌سوزي جنگل‌ها را علاوه بر شرايط ويژه آب وهوايي، افراد درحال گذر از جنگل‌ها ، شكارچيان، بهره برداران طرح‌هاي بهره‌برداري از جنگل‌ها و مجريان اين طرح‌ها اعلام كرده و مي‌گويد: هركدام از اين عوامل به نوعي مي‌توانند باعث بروز آتش‌سوزي در جنگل‌ها شوند ولي درصد شراكت آنها معلوم نيست.

وي اين گفته برخي از مسئولان ذيربط را كه آتش‌سوزي‌ها سطحي بوده و اتفاق خاصي درجنگل‌ها نيفتاده است، رد مي‌كند و يادآور مي‌شود: جنگل فقط درخت و درختچه نيست، بلكه علف‌ها، پرنده‌ها، حشرات، خزنده‌ها و انواع ديگر جانوران وگياهان در جنگل زندگي مي‌كنند و همه يك اكو سيستم را تشكيل مي‌دهند و اگر اتفاقي براي هركدام ازآنها بيفتد، بايد بپذيريم در جنگل تخريب صورت گرفته است.

مصدق، انواع آتش‌سوزي در جنگل‌ها را سطحي، تنه‌اي و تاجي مي‌داند و مي‌گويد: اگر آتش‌سوزي در جنگل‌هاي شمال سطحي هم باشد، از نظر من بحران است و ما بايد آمادگي مهار و اطفاء حريق را در هر شرايطي داشته باشيم و مخصوصا نيروهاي آموزش ديده بايستي در محل فورا حاضر شوند. اين متخصص با اشاره به حضور چندهزارنفري نيروهاي مردمي درجنگل‌هاي شمال تصريح مي‌كند: اين افراد چون جنگل خانه آنها محسوب مي‌شود، با تعصب براي امداد رساني آمده بودند، ولي اكثرا آموزش نديده بودند و چه بسا خيلي از آنها براي نيروهاي حرفه‌اي دست و پاگير هم مي‌شدند. وي با تاكيد بر جايگاه سازمان جنگل‌ها به عنوان متولي اصلي حفاظت از جنگل‌ها خواستار هماهنگي همه دستگاه‌هاي ذيربط با محوريت اين سازمان براي مقابله با آتش‌سوزي‌ها در جنگل‌ها شد.

مصدق همچنين بر نقش اساسي رسانه‌ها براي فرهنگ‌سازي در جامعه در خصوص حفظ و حراست از جنگل‌ها تاكيد مي‌كند و پيشنهاد مي‌دهد: چون جنگل‌ها متعلق به تمامي دنياست درصورت امكان با عقد پيمان‌نامه‌هايي با كشورهاي همسايه مي‌توان از امكانات آنها در شرايط اضطراري براي خاموش كردن آتش‌سوزي‌ها در جنگل‌ها استفاده كرد.

codex03x

page17