همه جاي خانه را حسابي سابيده بود، زمين و ديوار و وسايل آشپزخانه و خلاصه هرچه در معرض ديد بود و نبود را برق انداخته بود. چيزي به آمدن مهمان‌ها نمانده بود که ناگهان مثل برق‌گرفته‌ها شد. ديوار راهرو گرچه يک اثر هنري کودکانه بود اما مگر مي‌شد آن را به راحتي از روي ديوار محو کرد؟ اما وقتي به ياد ابر جادويي افتاد که بتازگي خريداري کرده بود توانست نفس حبس‌شده‌اش را به راحتي آزاد کند.

شايد از اين دست اتفاقات براي شما هم پيش آمده باشد؟ اصلاً شايد با لکه‌هايي مواجه شده باشيد که هيچ ماده شوينده‌اي بر آنها کارگر نمي‌افتد و تنها راه خلاص شدن از آنها همين ابري بوده که کاملاً نرم است و تنها با کمي آب و رطوبت مي‌تواند معجزه کند.

اسرار اين معجزه

کثيفي هميشه مايه رنجش بوده است. کثيفي همان چيزيست که دانشمندان آن را اين‌طور تعريف کرده‌اند: «موادي که سر جاي خودشان نيستند.» قرن‌هاست که انواع چاره‌ها و راه‌ها براي رفع کثيفي پيشنهاد شده است؛ از ريختن نمک روي لکه چاي گرفته تا استفاده از بکينگ‌پودر براي تميز کردن درز بين کاشي‌هاي آشپزخانه. فرقي نمي‌کند از چه ماده‌اي استفاده کنيد چون تمام آنها از يک اصل شيميايي، يعني حل کردن کثيفي، و يک اصل فيزيکي يعني، مالش، استفاده مي‌کنند.

اما چند سالي هست که انواع ديگري از محصولات پاک‌کننده‌اي وارد بازار شده‌اند که قصد آنها اين است که شما را از شر لکه‌هايي که با سماجت زياد به سطوح چسبيده‌اند خلاص کنند. ابرهاي جادويي و يا دستمال‌هاي جادويي همان‌هايي هستند که اين معجزه از دستشان برمي‌آيد. اما آنچه باعث چنين اعجازي مي‌شود ماده‌اي به نام فوم ملامينيست. اين فوم وقتي اندکي مرطوب شود مي‌تواند لکه‌ها را از جا کنده و نابود کند. البته اين کار تنها کاري نيست که از دست فوم ملاميني برمي‌آيد. بيست سالي مي‌شود که اين ماده شناخته شده است و انواع زيادي کار مثل عايق صدا و حرارتي را نيز در پرونده خود دارد و فقط در سال‌هاي اخير بوده است که سازندگان آن به تواناييش در تبديل شدن به يک محصول پاک‌کننده پي برده‌اند.

فکر مي‌کنيد چه خاصيتي در اين فوم ملاميني وجود دارد که باعث شده است چنين توانايي داشته باشد؟

همه پاک‌کننده‌ها و دستمال‌هاي جادويي و محصولاتي از اين قبيل يک ماده کليدي دارند: «فوم ملاميني».

گرچه شکل ظاهري اين ابرها درست مثل هر ابر ديگريست اما بايد بدانيد که خاصيت دروني آن کاملاً متفاوت با آنهاست. اين تفاوت هم به سطوح ميکروسکوپي اين فوم مربوط مي‌شود.

وقتي رزين ملاميني به فوم تبديل مي‌شود داراي يک ساختار ميکروسکوپي بسيار سخت مي‌شود؛ درست به سختي يک شيشه و همين موضوع است که باعث مي‌شود وقتي اين ابر به ظاهر نرم روي سطوح ماليده مي‌شود لکه‌ها را سابيده و برطرف مي‌کند. اصلاً بهتر است اين‌طوري بگوييم که ساختار ميکروسکوپي اين فوم درست مثل يک سمباده زبر عمل مي‌کند. اما ممکن است از خود بپرسيد پس چرا عليرغم وجود يک ساختار ميکروسکوپي سمباده‌اي ظاهر آن انعطاف‌پذير است؟ دليل آن را از نظر علمي مي‌توان به باز بودن سلول‌هاي آن ربط داد.

شايد بهتر باشد ابتدا از يک فوم با سلول بسته صحبت کنيم. وقتي فومي داراي سلول‌هاي بسته باشد سفت و سخت است. دليل آن هم وجود کيسه‌هاي هواييست که مثل يک دسته توپ به هم چسبيده هستند. اما وقتي يک فوم داراي سلول‌هاي باز باشد انعطاف‌پذيري آن خيلي بالا مي‌رود. اصلاً بهتر است دوباره همان توپ‌ها را تصور کنيد که ترکيده‌اند اما قسمتي از پوسته آنها هنوز باقي‌مانده است. اين فوم را مي‌توان به راحتي خم کرد.

به هرحال خاصيت لکه‌برداري اين فوم چيزيست که مربوط به ساختار ميکروسکوپيش مي‌شود. وقتي فوم را بر روي کثيفي مي‌کشيد فضاي بين اسکلت دوکي‌شکل دروني آن پر از ذرات کثيفي مي‌شود و اين ذرات با ساختار دروني پيوند برقرار مي‌کنند.

شايعه؛ صحيح يا غلط؟

چندي پيش باز هم بر سر زبان افتادن يک شايعه عده‌اي را از خريد اين محصولات جادويي منصرف کرد. اما اين شايعه چه بود و از کجا آمده بود؟ اين‌دفعه هم اينترنت و خاله‌زنک‌بازي ايميلي مقصر اصلي بود. آن‌چه در ايميل‌ها زبان به زبان مي‌گشت شايعه خطرناک بودن اين محصولات براي سلامتي بود. درواقع گفته شده بود که اين محصولات داراي فرمالدئيد هستند و احتمال اين‌که براي پوست سوختگي شيميايي ايجاد کنند زياد است.

اما اين شايعه تکذيب شد چون واقعيت نداشت. اين شايعه از برداشت ناصحيح از مواد سازنده اين محصول به‌وجود آمده بود. واقعيت اين بود که مواد اوليه اين محصول از سال‌ها پيش نيز در انواع محصولاتي که مصرف خانگي داشته‌اند استفاده مي‌شدند. از طرف ديگر فرمالدئيد اصلاً جزو مواد سازنده اين محصول نيست و کلمه فرمالدئيد که در ترکيب فرمالدئيد ملامين ـ سديم بي‌سولفات کوپليمر استفاده شده کاملاً بي‌خطر است. درست مثل کلريد سديم که همان نمک طعام است و بي‌خطر اما خود سديم به تنهايي ماده‌اي خطرناک است. علاوه بر اين فرمالدئيد موجود در اين محصول بسيار کمتر از حد استاندارد است و نيز کمتر از آن چيزي که در هواي اطرافمان موجود است.

دستمال جادويي

اگر راجع به دستمالهاي جادويي يک جستجوي اينترنتي داشته باشيد به چيزهاي جالب و خارق‌العاده‌اي خواهيد رسيد. در تبليغات دستمالهاي جادويي آمده است که اين دستمال ميکروفيبر واقعا جادويي است و بدون نياز به مواد شوينده و تميز‌کننده، هر سطحي را پاک مي‌کند.

همچنين گفته مي‌شود که اين دستمال‌ها آنتي استاتيک هستند يعني مانع نشستن گرد و غبار بر روي سطح پاک شده مي‌شوند و نيز خواهيد خواند که اگر اين دستمال کثيف شد نيازي به مواد شوينده نظير پودرهاي شوينده و مايع سفيد کننده يا نرم کننده ندارد و فقط با آب گرم و صابون معمولي به خوبي و با حفظ خواص اوليه تميز مي‌شود.

ميکروفيبرها کليد جادوي دستمالهاي جادويي

بد نيست بدانيد که اين تبليغات همگي درست هستند و هيچ اغراقي در آنها صورت نگرفته است. اين دستمالها از الياف خاصي با ضخامت 1/0 ميکرون به نام ميکروفيبر ساخته شده‌اند که با قرار گرفتن روي هر سطح، مواد زايد و گرد و غبار را به خود مي‌گيرند. اين فيبرها به قدري نازکند (100 برابر نازک‌تر از يک تار مو) که تمامي باکتريها و قارچها را درون خود جمع مي‌کنند و با خاصيت الکتريسيته ساکن خود در حالت خشک، گرد و غبار را درون خود مي‌کشند.

برخي از انواع اين دستمالها حتي مي‌توانند تا 7 برابر وزن خود گرد و غبار، دوده و آب را در خود نگه دارند. فضاهاي بازي که ميان هر تار ميکروفيبر وجود دارد، باعث جذب بالاي آب و ذرات گرد و غبار، حذف رشد باکتري در دستمال و سريع خشک شدن آن مي‌شود، در حالي که در دستمال‌هاي معمولي چون اين فضاي خالي وجود ندارد، پارچه، کثيفي و غبار کمتري را در خود مي‌گيرد.

جالب است بدانيد ميکروفيبرها از 2 نوع پليمر ساخته شده‌‌اند. پلي‌استري به نام ليوفيليک که مسئول جذب روغن و دوده است و پلي ‌آميد هيدروفيليک که آب را جذب ميکند.

دستمال جادوييم خراب شد؟

اگر از دستمال جادويي‌تان به‌خوبي مراقبت نکنيد خاصيت آن از بين ميرود. اما استفاده نادرست يعني چه؟ شستن اسفنج و پارچه‌هاي ميکروفيبر با مواد پاک‌کننده و استفاده از آب گرم عمر آنها را کم مي‌کند. هيچوقت از نرم‌ کننده‌هاي حوله و لباس براي نرم کردن آنها استفاده نکنيد و در ضمن بدانيد که شستشوي آنها در بين ديگر پارچه‌ها سبب نابودي بافت نرم آنها خواهد شد. تنها کاري که بايد براي پاک کردن اين دستمال‌ها انجام دهيد استفاده از آب سرد مايل به ولرم است. در ضمن فشردن اسفنج جادويي در دست نيز سبب خرابي بافت آن مي‌شود.

شايد تنها خطري را که بتوان براي اين ابرهاي جادويي برشمرد خطر سوختن پوست صورت در صورت ماليده شدن بر روي آن باشد. به هرحال اين اتفاق هم به‌خاطر خاصيت سمبادگي آن است و هيچ ربطي به وجود مواد اسيدي در آن ندارد. پس سعي کنيد از اين ابرها براي شستشوي صورت خود استفاده نکنيد!

فوم؛ يک واژه وسيع

فوم واژه‌اي نسبتاً وسيع است که معاني زيادي داشته و زير چتر خود کلمات زيادي را جاي داده است. فوم مي‌تواند توصيفي باشد براي حباب‌هاي روي هم انباشته شده کف صابون و يا شامپو در حمام. گاهي هم به بزاق دهان و يا عرق فوم گفته مي‌شود. برخي محصولات آرايشي مثل خمير ريش‌تراشي هم فوم هستند. کف اطفاي حريق در آتش‌نشاني، مواد عايق صدا و دما و نيز کفي که همراه موج به ساحل مي‌آيد نيز فوم ناميده مي‌شوند.