افزايش جمعيت شهري و اپيدمي بيماري‌هاي غيرواگير
18 فروردين برابر با 7 آوريل هر سال به عنوان روز جهاني بهداشت در كشورها گرامي داشته مي‌شود.
چنين روزي در سال 1948 ميلادي در نيويورك، نخستين اساسنامه كنفرانس بين‌المللي بهداشت از سوي سازمان جهاني بهداشت تدوين شد. همچنين در ژوئن همان سال، نخستين مجمع عمومي سازمان جهاني بهداشت در ژنو با حضور نمايندگان 61 كشور جهان تشكيل شد.
از آن سال به بعد، كشورهاي دنيا، چنين روزي را به عنوان روز جهاني بهداشت گرامي مي‌دارند.
هدف از نامگذاري چنين روزي، ترغيب دولت‌ها، سازمان‌ها و شركت‌هاي بازرگاني به امور بهداشتي و ساختن آينده‌اي ايمن‌تر است. امسال، شعار «سلامت شهر و شهرنشيني» براي روز جهاني بهداشت تعيين شده بود.
امر بهداشت در كشور ما، همواره به عنوان يكي از مباحث مبنايي در توسعه كشور مد نظر بوده است و فصل بيست و پنجم قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي كشور به بهداشت و درمان اختصاص يافته است.
18 تا 24 فروردين هر سال در ايران به عنوان هفته سلامت نامگذاري شده است كه از ديروز تا سه‌شنبه هفته آينده برنامه‌هاي متنوعي با محوريت سلامت شهري و شهروندي در سراسر كشور اجرا مي‌شود.
شهرنشيني و سلامت
دكتر حسن آقاجاني، دبير هفته سلامت در نشستي با نمايندگان رسانه‌هاي جمعي با اشاره به بحث مهاجرت از روستاها به شهرها و توسعه شهرنشيني، گفت: گذر از زندگي روستايي به شهري، استرس كارهاي اداري و كاهش فعاليت فيزيكي مشكلاتي از جمله چاقي را به افراد جامعه تحميل كرده است كه مجموعه اين عوامل سازمان جهاني بهداشت را بر آن داشت كه شعار «شهرنشيني و سلامت» را براي امسال انتخاب كند.
او با اشاره به پيش‌بيني سازمان جهاني بهداشت مبني بر آنكه در 30 سال آينده توسعه جمعيتي جهان در مناطق شهري خواهد بود و ميزان توسعه مناطق روستايي بسيار كم خواهد شد، مي‌گويد: تقريباً روزي 165 هزار نفر به جمعيت شهري كشورهاي توسعه‌يافته و در حال توسعه اضافه مي‌شود. اين امر كاهش فضاهاي ورزشي و تردد نامناسب و معضلاتي از اين قبيل را به دنبال خواهد داشت كه سبب مي‌شود با اپيدمي بالاي بيماري‌هاي غيرواگير مواجه شويم.
او با بيان اينكه 21 درصد از مردان و يك درصد از زنان كشور سيگار مي‌كشند، گفت: كاهش سرانه مصرف سيگار از 14 نوع سرطان كشنده پيشگيري مي‌كند. همچنين 25 درصد از افرادي كه 20 سال سيگار مي‌كشند به دليل عوارض ناشي از استعمال سيگار جان خود را از دست مي‌دهند و 75 درصد باقيمانده نيز به بيماري‌هاي ناشي از استعمال سيگار مبتلا مي‌شوند.
پايگاه‌هاي سلامت
دكتر محمدمهدي گلمكاني، مدير كل سلامت شهرداري تهران درباره ايجاد پايگاه‌هاي سلامت در مناطق 22 گانه تهران مي‌گويد: به مناسبت هفته سلامت، اداره كل سلامت شهرداري تهران برنامه‌هاي متنوعي با محوريت سلامت شهري و شهروندي تدارك ديده است.
او مي‌افزايد: اين اداره كل با همكاري سازمان‌هاي درگير حوزه سلامت مانند مراكز بهداشتي درماني، سازمان‌هاي غيردولتي مستقر در سطح منطقه نيروهاي سلامت‌يار و ادارات مرتبط با سلامت از جمله سازمان ورزش، بازيافت و آتش‌نشاني در سطح مناطق 22گانه شهر تهران پايگاه‌هاي سلامت داير خواهد كردكه به شهروندان هر منطقه در طول هفته سلامت، خدمات ارائه مي‌كنند.
او با اشاره به برپايي 10 پايگاه ويژه معاينه ريه و مشاوره‌هاي ترك سيگار رايگان در اين هفته مي‌افزايد: اين پايگاه‌ها در يكي از خانه‌هاي سلامت مناطق دو، چهار، شش، نه، دوازده، بيست، هفده، پانزده، سيزده و بيست و دو مستقر مي‌شوند كه يك فوق تخصص ريه و يك پرستار به ارزيابي و معاينه رايگان مردم مي‌پردازند و براي ترك سيگار، مشاوره رايگان انجام مي‌دهند.
او مي‌افزايد: اجراي دوره‌هاي آموزشي ويژه با موضوع سلامت شهرنشيني در سطح خانه‌هاي سلامت، مساجد، مدارس و اماكن عمومي نيز براي اين هفته پيش‌بيني شده است.
او، نواختن زنگ سلامت با حضور مديران شهري منطقه در سطح مدارس مناطق 22 گانه، استقرار پايگاه اهداي خون در مناطق 4، 5، 6، 7، 11 و 14 شهر تهران را يادآور شده و مي‌گويد: با توجه به شعار امسال سازمان جهاني بهداشت با عنوان سلامت شهر و شهرنشيني در نظر داريم، گام‌هاي موثرتري در ارتقاي سلامت شهروندان با اجراي برنامه‌هاي متعدد در ابعاد مختلف سلامت با همكاري واحدهاي همكار در شهرداري تهران و سازمان‌ها و نهادهاي ذيربط برداريم.
ترويج سلامت
دكتر جليل دوروزي كارشناس مسئول سلامت جوانان و مدارس دانشگاه علوم پزشكي ايران به گزارشگر ما، مي‌گويد: «جامعه سالم محور توسعه پايدار است و با توجه به اين كه مدارس به‌خاطر حضور دانش‌آموزان ـ كه آينده‌سازان كشور اسلامي هستند ـ از اهميت زيادي برخوردارند، نخستين روز هفته سلامت «جامعه سالم و مدارس مروج سلامت» نام گرفته است.»
او مي‌افزايد: «مدارس مروج سلامتي، برنامه‌اي است كه توسط سازمان بهداشت جهاني به همه كشورهاي عضو توصيه شده است كه اگر خواهان سلامتي دانش‌آموزان هستند، بايد برنامه جامع سالم و سلامت مدارس را در كشورشان پياده كنند. البته كشورهايي كه جزء سازمان بهداشت جهاني هستند، متعهد شده‌اند كه اين برنامه را در كشور خودشان اجرا كنند. كــشورهــايي كــه تــاكنون درمنطقه موفق به اجــراي اين بــرنامه شــده‌اند، عبارت از كــشور مــصر، بحرين، لبنان و يمن هستند كه در حال حاضر اين برنامه جزء برنامه‌هاي بهداشتي و سلامت آنهاست.
كشور ما نيز از امسال اين برنامه در شش استان به صورت پايلوت و در 12 مدرسه اجرايي مي‌كند. شهر تهران هم مجري اين طرح است كه ديروز با حضور وزيران آموزش و پرورش و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، زنگ سلامت را در مدرسه دخترانه رازي نواختند و به‌صورت رسمي، طرح مدارس مروج سلامت در تهران اجرايي شد.»
او مي‌گويد: «هدف از اجراي برنامه مدارس مروج سلامت، ترويج مفاهيم ارتقاء سلامت در بين دانش‌آموزان مدارس كشور است كه در واقع توانمندسازي ساختار خود مدرسه، دانش‌آموزان، كاركنان مدرسه و والدين دانش‌آموزان از مهمترين اولويت‌هاي اين برنامه است.»
او با بيان اين كه هشت محور براي اين برنامه در نظر گرفته شده كه مهمترين محور آن، مروج سلامت آموزش و سلامت در مدارس است، مي‌گويد: «محور نخست، اجراي برنامه جامع سلامت در مدارس است به اين معني كه همه مناسبت‌هاي بهداشتي سال بايد در اين مدارس بطور جدي پيگيري شود و اجراي برنامه‌هاي آموزشي توسط كارشناسان و كساني كه متولي برنامه‌هاي سلامت هستند در مدارس انجام شود.جزوات، كتاب‌ها و بروشورهاي آموزشي در زمينه بيماري‌هاي بهداشت و روان، بهداشت فردي و تغذيه براي دانش‌آموزان، والدين و معلمان در برنامه‌هاي مدارس گنجانده شده است.»
خدمات باليني
او درباره محور دوم اين برنامه مي‌گويد: ارائه خدمات باليني درمدارس به گونه‌اي كه همه دانش‌آموزان در اين مدارس داراي شناسنامه سلامت باشندو برنامه‌هاي معاينات باليني پزشكي و دندانپزشكي براي دانش‌آموزان، محور ديگر اين برنامه است. البته بايد در مدارس، اتاق بهداشت طراحي شود و همه امكانات معاينه اوليه در مدارس تهيه شده به كار گرفته شوند و يك فرد آموزش‌ديده به‌عنوان مربي بهداشت يا رابط بهداشت در مدارس حضور مي‌يابد تا خدمات مناسب را به دانش‌آموزان ارائه دهد.»
او مي‌افزايد: «سيستم ارجاع به مراكز بهداشت و درمان و بيمارستان‌ها هم در اين برنامه براي مدارس طراحي شده است كه اگر دانش‌آموزي دچار اخلال بود، ارجاعات تخصصي او پيگيري شود و از همه مهمتر اين است كه براي بيشتر مدارس پرونده سلامت تشكيل مي‌شود.
در اين پرونده، همه اقدامات مرتبط با سلامت دانش‌آموزان ثبت و ضبط شده و نگهداري خواهد شد. او، محور سوم سلامت محيط در مدرسه را كه دسترسي دانش‌آموزان به آب آشاميدني سالم را از مهمترين محورهاي اين برنامه مي‌داند و مي‌گويد: «سرويس‌هاي بهداشتي، دستشويي و توالت‌هاي بهداشتي مدارس، دسترسي به صابون مايع و دفع بهداشتي زباله و سطل‌هاي درب‌دار نيز در اولويت سلامت محيط مدارس هستند.
همچنين نور و حرارت كافي در كلاس‌ها، بحث ايمني مدارس، پيشگيري از حوادث در مدارس و اهميت فضاي سبز بسيار حايز اهميت است.»
او، محور چهارم اين برنامه را بهبود تغذيه در مدارس دانسته و مي‌گويد: «مهمترين بخش اين برنامه، توجه ويژه به عرضه مواد غذايي مجاز در بوفه مدارس است كه همراه با نظارت و پيگيري بر بوفه مدارس پي‌گرفته مي‌شود.
بوفه مدرسه بايد پايگاه تغذيه سالم دانش‌آموزان بوده و متصدي آن داراي گواهي سلامت باشد.
توزيع شير
مساله ديگر توجه ويژه به برنامه توزيع شير در مدرسه است كه جزء «برنامه تغذيه دانش‌آموزان در مدارس است.»
او مي‌افزايد: محور پنجم، تاكيد بر تحرك فيزيكي و فعاليت‌هاي بدني در مدرسه دارد كه بايد دانش‌آموزان ساعاتي را به فعاليت‌هاي فيزيكي و ورزشي اختصاص دهند و اين در حالي است كه بايد امكانات و وسايل لازم براي ورزش دانش‌آموزان در مدرسه تعبيه شود.
توجه به ورزش و سلامت كاركنان مدرسه جزيي از اين برنامه است. محور ششم توجه ويژه به سلامت كاركنان است كه اين محور، جديد است. در برنامه‌هاي گذشته، جاي اين مساله خالي بود. در اين محور، سلامت معلمان، مديران، ناظمان و كساني كه در مدرسه به دانش‌آموزان خدمات مي‌دهند، جزو اولويتهاست و اعتقاد به سلامت كاركنان و اولياي مدرسه مدنظر بوده و قرار است كه براي همه اعضاي مدرسه شناسنامه سلامت طراحي شود و آنان نيز از طريق مراكز درماني، معاينه شوند.برنامه آموزشي سلامت بايد در مدرسه مورد توجه ويژه قرار گيرد و امر تغذيه و ميان وعده غذايي لحاظ شود.»
دكتر دوروزي درباره محور هفتم، مي‌گويد: «اين محور، اختصاص به ارائه خدمات رواني و مشاوره در مدارس دارد كه توجه به اين مساله باعث مي‌شود كه دانش‌آموزان با خطر آسيب‌هاي اجتماعي آشنا شوند و برنامه‌اي براي خانواده داشته باشيم و ارتقاي رفتارهاي سالم را در مدرسه تشويق كنيم.»
او مي‌گويد: «اجراي مهارت‌هاي اجتماعي زندگي براي دانش‌آموزان نيز جزو برنامه است كه پروتكل مشتركي بين دو وزارتخانه بهداشت و درمان و آموزش و پرورش است كه در اين پروتكل توجه ويژه به برنامه‌هاي رفاهي، اردوها و برنامه‌هاي تفريحي براي دانش‌آموزان است.»
محور هشتم، آخرين برنامه است و اختصاص به مشاركت والدين و دانش‌آموزان در برنامه‌هاي ارتقاء سلامت و مشاركت دانش‌آموزان با عنوان شبكه داوطلبان دارد. او درباره اين محور مي‌گويد: «بايد انجمن اولياء و مربيان در مدارس فعال‌تر شود و نهادهايي كه مي‌توانند به مدارس خدمت كنند، شناسايي شوند؛ مانند انجمن‌هاي محلي، شوراي شهر و سازمان‌هاي برون‌بخشي كه مي‌توانند خدمات ارائه دهند. البته خانواده‌ها هم بايد در اين زمينه مشاركت ويژه‌اي داشته باشند و ما سعي كرده‌ايم كه در برنامه‌هاي هفته سلامت مشاركت خانواده‌ها را داشته باشيم و از طرف ديگر استفاده از توان خود دانش‌آموزان در اجراي برنامه‌هاي سلامت است. بهداشت ياران هم به پنج گروه تقسيم شده‌اند كه ارائه خدمات بهداشتي به دانش‌آموزان از طريق خودشان انجام مي‌شود.»
دكتر دوروزي در پاسخ به اين پرسش كه آيا بودجه خاصي براي اين برنامه در نظر گرفته شده است، مي‌گويد: «بودجه اين برنامه از محل اعتبارات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و آموزش و پرورش تامين شده و اعتبار آن براي استان‌هاي مجري طرح اختصاص يافته و به همراه جزوات و كتاب‌ها، ارسال شده است.»
او مي‌گويد: «اين برنامه در كشورهاي ديگر جزو برنامه‌هاي موفق سازمان بهداشت جهاني بوده است به همين خاطر جزو پروتكل‌هاي مهم وزارت بهداشت است. اگر بخواهيم برنامه كاملي براي سلامت دانش‌آموزان داشته باشيم، بايد براي اجراي برنامه مروج سلامت، متمركز عمل كنيم.»
او مي‌افزايد: «اميدواريم، برنامه مروج سلامت را در سطح مدارس كشور اجرايي شود و ياري مسئولان را در اين راه داشته باشيم و ساير ارگان‌هايي كه سلامت دانش‌آموزان را تامين مي‌كنند به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كمك كنند. همچنين والدين دانش‌آموزان بايد ياري‌رسان مجريان اين برنامه باشند.»
بيتا مهدوي
codex24x
page05
چنين روزي در سال 1948 ميلادي در نيويورك، نخستين اساسنامه كنفرانس بين‌المللي بهداشت از سوي سازمان جهاني بهداشت تدوين شد. همچنين در ژوئن همان سال، نخستين مجمع عمومي سازمان جهاني بهداشت در ژنو با حضور نمايندگان 61 كشور جهان تشكيل شد.
از آن سال به بعد، كشورهاي دنيا، چنين روزي را به عنوان روز جهاني بهداشت گرامي مي‌دارند.
هدف از نامگذاري چنين روزي، ترغيب دولت‌ها، سازمان‌ها و شركت‌هاي بازرگاني به امور بهداشتي و ساختن آينده‌اي ايمن‌تر است. امسال، شعار «سلامت شهر و شهرنشيني» براي روز جهاني بهداشت تعيين شده بود.
امر بهداشت در كشور ما، همواره به عنوان يكي از مباحث مبنايي در توسعه كشور مد نظر بوده است و فصل بيست و پنجم قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي كشور به بهداشت و درمان اختصاص يافته است.
18 تا 24 فروردين هر سال در ايران به عنوان هفته سلامت نامگذاري شده است كه از ديروز تا سه‌شنبه هفته آينده برنامه‌هاي متنوعي با محوريت سلامت شهري و شهروندي در سراسر كشور اجرا مي‌شود.
شهرنشيني و سلامت
دكتر حسن آقاجاني، دبير هفته سلامت در نشستي با نمايندگان رسانه‌هاي جمعي با اشاره به بحث مهاجرت از روستاها به شهرها و توسعه شهرنشيني، گفت: گذر از زندگي روستايي به شهري، استرس كارهاي اداري و كاهش فعاليت فيزيكي مشكلاتي از جمله چاقي را به افراد جامعه تحميل كرده است كه مجموعه اين عوامل سازمان جهاني بهداشت را بر آن داشت كه شعار «شهرنشيني و سلامت» را براي امسال انتخاب كند.
او با اشاره به پيش‌بيني سازمان جهاني بهداشت مبني بر آنكه در 30 سال آينده توسعه جمعيتي جهان در مناطق شهري خواهد بود و ميزان توسعه مناطق روستايي بسيار كم خواهد شد، مي‌گويد: تقريباً روزي 165 هزار نفر به جمعيت شهري كشورهاي توسعه‌يافته و در حال توسعه اضافه مي‌شود. اين امر كاهش فضاهاي ورزشي و تردد نامناسب و معضلاتي از اين قبيل را به دنبال خواهد داشت كه سبب مي‌شود با اپيدمي بالاي بيماري‌هاي غيرواگير مواجه شويم.
او با بيان اينكه 21 درصد از مردان و يك درصد از زنان كشور سيگار مي‌كشند، گفت: كاهش سرانه مصرف سيگار از 14 نوع سرطان كشنده پيشگيري مي‌كند. همچنين 25 درصد از افرادي كه 20 سال سيگار مي‌كشند به دليل عوارض ناشي از استعمال سيگار جان خود را از دست مي‌دهند و 75 درصد باقيمانده نيز به بيماري‌هاي ناشي از استعمال سيگار مبتلا مي‌شوند.
پايگاه‌هاي سلامت
دكتر محمدمهدي گلمكاني، مدير كل سلامت شهرداري تهران درباره ايجاد پايگاه‌هاي سلامت در مناطق 22 گانه تهران مي‌گويد: به مناسبت هفته سلامت، اداره كل سلامت شهرداري تهران برنامه‌هاي متنوعي با محوريت سلامت شهري و شهروندي تدارك ديده است.
او مي‌افزايد: اين اداره كل با همكاري سازمان‌هاي درگير حوزه سلامت مانند مراكز بهداشتي درماني، سازمان‌هاي غيردولتي مستقر در سطح منطقه نيروهاي سلامت‌يار و ادارات مرتبط با سلامت از جمله سازمان ورزش، بازيافت و آتش‌نشاني در سطح مناطق 22گانه شهر تهران پايگاه‌هاي سلامت داير خواهد كردكه به شهروندان هر منطقه در طول هفته سلامت، خدمات ارائه مي‌كنند.
او با اشاره به برپايي 10 پايگاه ويژه معاينه ريه و مشاوره‌هاي ترك سيگار رايگان در اين هفته مي‌افزايد: اين پايگاه‌ها در يكي از خانه‌هاي سلامت مناطق دو، چهار، شش، نه، دوازده، بيست، هفده، پانزده، سيزده و بيست و دو مستقر مي‌شوند كه يك فوق تخصص ريه و يك پرستار به ارزيابي و معاينه رايگان مردم مي‌پردازند و براي ترك سيگار، مشاوره رايگان انجام مي‌دهند.
او مي‌افزايد: اجراي دوره‌هاي آموزشي ويژه با موضوع سلامت شهرنشيني در سطح خانه‌هاي سلامت، مساجد، مدارس و اماكن عمومي نيز براي اين هفته پيش‌بيني شده است.
او، نواختن زنگ سلامت با حضور مديران شهري منطقه در سطح مدارس مناطق 22 گانه، استقرار پايگاه اهداي خون در مناطق 4، 5، 6، 7، 11 و 14 شهر تهران را يادآور شده و مي‌گويد: با توجه به شعار امسال سازمان جهاني بهداشت با عنوان سلامت شهر و شهرنشيني در نظر داريم، گام‌هاي موثرتري در ارتقاي سلامت شهروندان با اجراي برنامه‌هاي متعدد در ابعاد مختلف سلامت با همكاري واحدهاي همكار در شهرداري تهران و سازمان‌ها و نهادهاي ذيربط برداريم.
ترويج سلامت
دكتر جليل دوروزي كارشناس مسئول سلامت جوانان و مدارس دانشگاه علوم پزشكي ايران به گزارشگر ما، مي‌گويد: «جامعه سالم محور توسعه پايدار است و با توجه به اين كه مدارس به‌خاطر حضور دانش‌آموزان ـ كه آينده‌سازان كشور اسلامي هستند ـ از اهميت زيادي برخوردارند، نخستين روز هفته سلامت «جامعه سالم و مدارس مروج سلامت» نام گرفته است.»
او مي‌افزايد: «مدارس مروج سلامتي، برنامه‌اي است كه توسط سازمان بهداشت جهاني به همه كشورهاي عضو توصيه شده است كه اگر خواهان سلامتي دانش‌آموزان هستند، بايد برنامه جامع سالم و سلامت مدارس را در كشورشان پياده كنند. البته كشورهايي كه جزء سازمان بهداشت جهاني هستند، متعهد شده‌اند كه اين برنامه را در كشور خودشان اجرا كنند. كــشورهــايي كــه تــاكنون درمنطقه موفق به اجــراي اين بــرنامه شــده‌اند، عبارت از كــشور مــصر، بحرين، لبنان و يمن هستند كه در حال حاضر اين برنامه جزء برنامه‌هاي بهداشتي و سلامت آنهاست.
كشور ما نيز از امسال اين برنامه در شش استان به صورت پايلوت و در 12 مدرسه اجرايي مي‌كند. شهر تهران هم مجري اين طرح است كه ديروز با حضور وزيران آموزش و پرورش و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، زنگ سلامت را در مدرسه دخترانه رازي نواختند و به‌صورت رسمي، طرح مدارس مروج سلامت در تهران اجرايي شد.»
او مي‌گويد: «هدف از اجراي برنامه مدارس مروج سلامت، ترويج مفاهيم ارتقاء سلامت در بين دانش‌آموزان مدارس كشور است كه در واقع توانمندسازي ساختار خود مدرسه، دانش‌آموزان، كاركنان مدرسه و والدين دانش‌آموزان از مهمترين اولويت‌هاي اين برنامه است.»
او با بيان اين كه هشت محور براي اين برنامه در نظر گرفته شده كه مهمترين محور آن، مروج سلامت آموزش و سلامت در مدارس است، مي‌گويد: «محور نخست، اجراي برنامه جامع سلامت در مدارس است به اين معني كه همه مناسبت‌هاي بهداشتي سال بايد در اين مدارس بطور جدي پيگيري شود و اجراي برنامه‌هاي آموزشي توسط كارشناسان و كساني كه متولي برنامه‌هاي سلامت هستند در مدارس انجام شود.جزوات، كتاب‌ها و بروشورهاي آموزشي در زمينه بيماري‌هاي بهداشت و روان، بهداشت فردي و تغذيه براي دانش‌آموزان، والدين و معلمان در برنامه‌هاي مدارس گنجانده شده است.»
خدمات باليني
او درباره محور دوم اين برنامه مي‌گويد: ارائه خدمات باليني درمدارس به گونه‌اي كه همه دانش‌آموزان در اين مدارس داراي شناسنامه سلامت باشندو برنامه‌هاي معاينات باليني پزشكي و دندانپزشكي براي دانش‌آموزان، محور ديگر اين برنامه است. البته بايد در مدارس، اتاق بهداشت طراحي شود و همه امكانات معاينه اوليه در مدارس تهيه شده به كار گرفته شوند و يك فرد آموزش‌ديده به‌عنوان مربي بهداشت يا رابط بهداشت در مدارس حضور مي‌يابد تا خدمات مناسب را به دانش‌آموزان ارائه دهد.»
او مي‌افزايد: «سيستم ارجاع به مراكز بهداشت و درمان و بيمارستان‌ها هم در اين برنامه براي مدارس طراحي شده است كه اگر دانش‌آموزي دچار اخلال بود، ارجاعات تخصصي او پيگيري شود و از همه مهمتر اين است كه براي بيشتر مدارس پرونده سلامت تشكيل مي‌شود.
در اين پرونده، همه اقدامات مرتبط با سلامت دانش‌آموزان ثبت و ضبط شده و نگهداري خواهد شد. او، محور سوم سلامت محيط در مدرسه را كه دسترسي دانش‌آموزان به آب آشاميدني سالم را از مهمترين محورهاي اين برنامه مي‌داند و مي‌گويد: «سرويس‌هاي بهداشتي، دستشويي و توالت‌هاي بهداشتي مدارس، دسترسي به صابون مايع و دفع بهداشتي زباله و سطل‌هاي درب‌دار نيز در اولويت سلامت محيط مدارس هستند.
همچنين نور و حرارت كافي در كلاس‌ها، بحث ايمني مدارس، پيشگيري از حوادث در مدارس و اهميت فضاي سبز بسيار حايز اهميت است.»
او، محور چهارم اين برنامه را بهبود تغذيه در مدارس دانسته و مي‌گويد: «مهمترين بخش اين برنامه، توجه ويژه به عرضه مواد غذايي مجاز در بوفه مدارس است كه همراه با نظارت و پيگيري بر بوفه مدارس پي‌گرفته مي‌شود.
بوفه مدرسه بايد پايگاه تغذيه سالم دانش‌آموزان بوده و متصدي آن داراي گواهي سلامت باشد.
توزيع شير
مساله ديگر توجه ويژه به برنامه توزيع شير در مدرسه است كه جزء «برنامه تغذيه دانش‌آموزان در مدارس است.»
او مي‌افزايد: محور پنجم، تاكيد بر تحرك فيزيكي و فعاليت‌هاي بدني در مدرسه دارد كه بايد دانش‌آموزان ساعاتي را به فعاليت‌هاي فيزيكي و ورزشي اختصاص دهند و اين در حالي است كه بايد امكانات و وسايل لازم براي ورزش دانش‌آموزان در مدرسه تعبيه شود.
توجه به ورزش و سلامت كاركنان مدرسه جزيي از اين برنامه است. محور ششم توجه ويژه به سلامت كاركنان است كه اين محور، جديد است. در برنامه‌هاي گذشته، جاي اين مساله خالي بود. در اين محور، سلامت معلمان، مديران، ناظمان و كساني كه در مدرسه به دانش‌آموزان خدمات مي‌دهند، جزو اولويتهاست و اعتقاد به سلامت كاركنان و اولياي مدرسه مدنظر بوده و قرار است كه براي همه اعضاي مدرسه شناسنامه سلامت طراحي شود و آنان نيز از طريق مراكز درماني، معاينه شوند.برنامه آموزشي سلامت بايد در مدرسه مورد توجه ويژه قرار گيرد و امر تغذيه و ميان وعده غذايي لحاظ شود.»
دكتر دوروزي درباره محور هفتم، مي‌گويد: «اين محور، اختصاص به ارائه خدمات رواني و مشاوره در مدارس دارد كه توجه به اين مساله باعث مي‌شود كه دانش‌آموزان با خطر آسيب‌هاي اجتماعي آشنا شوند و برنامه‌اي براي خانواده داشته باشيم و ارتقاي رفتارهاي سالم را در مدرسه تشويق كنيم.»
او مي‌گويد: «اجراي مهارت‌هاي اجتماعي زندگي براي دانش‌آموزان نيز جزو برنامه است كه پروتكل مشتركي بين دو وزارتخانه بهداشت و درمان و آموزش و پرورش است كه در اين پروتكل توجه ويژه به برنامه‌هاي رفاهي، اردوها و برنامه‌هاي تفريحي براي دانش‌آموزان است.»
محور هشتم، آخرين برنامه است و اختصاص به مشاركت والدين و دانش‌آموزان در برنامه‌هاي ارتقاء سلامت و مشاركت دانش‌آموزان با عنوان شبكه داوطلبان دارد. او درباره اين محور مي‌گويد: «بايد انجمن اولياء و مربيان در مدارس فعال‌تر شود و نهادهايي كه مي‌توانند به مدارس خدمت كنند، شناسايي شوند؛ مانند انجمن‌هاي محلي، شوراي شهر و سازمان‌هاي برون‌بخشي كه مي‌توانند خدمات ارائه دهند. البته خانواده‌ها هم بايد در اين زمينه مشاركت ويژه‌اي داشته باشند و ما سعي كرده‌ايم كه در برنامه‌هاي هفته سلامت مشاركت خانواده‌ها را داشته باشيم و از طرف ديگر استفاده از توان خود دانش‌آموزان در اجراي برنامه‌هاي سلامت است. بهداشت ياران هم به پنج گروه تقسيم شده‌اند كه ارائه خدمات بهداشتي به دانش‌آموزان از طريق خودشان انجام مي‌شود.»
دكتر دوروزي در پاسخ به اين پرسش كه آيا بودجه خاصي براي اين برنامه در نظر گرفته شده است، مي‌گويد: «بودجه اين برنامه از محل اعتبارات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و آموزش و پرورش تامين شده و اعتبار آن براي استان‌هاي مجري طرح اختصاص يافته و به همراه جزوات و كتاب‌ها، ارسال شده است.»
او مي‌گويد: «اين برنامه در كشورهاي ديگر جزو برنامه‌هاي موفق سازمان بهداشت جهاني بوده است به همين خاطر جزو پروتكل‌هاي مهم وزارت بهداشت است. اگر بخواهيم برنامه كاملي براي سلامت دانش‌آموزان داشته باشيم، بايد براي اجراي برنامه مروج سلامت، متمركز عمل كنيم.»
او مي‌افزايد: «اميدواريم، برنامه مروج سلامت را در سطح مدارس كشور اجرايي شود و ياري مسئولان را در اين راه داشته باشيم و ساير ارگان‌هايي كه سلامت دانش‌آموزان را تامين مي‌كنند به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كمك كنند. همچنين والدين دانش‌آموزان بايد ياري‌رسان مجريان اين برنامه باشند.»
بيتا مهدوي
codex24x
page05
+ نوشته شده در پنجشنبه نوزدهم فروردین ۱۳۸۹ ساعت 9:18 توسط
|