گشتی در نگارخانه‌های برج آزادی

 

تعداد نگارخانه‌های منطقه ما، آن‌قدر كم است که باعث شده مجموعه‌ فرهنگي – هنري انقلاب اسلامي (برج آزادی)  با نگارخانه‌هاي متعدد و موزه‌ اختصاصي اش، به قطب فعاليت هاي هنري در اين منطقه تبديل شود. اين مجموعه در حقیقت تنها 2 سالن برای نمایش آثار هنری دارد، اما اکنون سالن‌ها، تالارها و حتی راهروهای این مجموعه تغییر کاربری داده‌اند( مثل باقی فضاهای این مجموعه!) بخش گذرگاه پیشینیان، در 2 سوی خود، آثاری گران بها از دوره هاي هخامنشیان و ساسانیان را به نمایش گذاشته و تالار آینه یا دیوراما هم هرگاه که نمایشگاهی در برج برپا باشد، در کنار نمایش بخش‌های مختلف تمدن و فرهنگ ایران (در 12 غرفه)، دیوارهای خالی‌اش را هم براي توسعه دامنه نمايشگاه اختصاص مي دهد.‌

کار ساخت موزه برج در سال 1348 پایان يافت، اما در سال 50 به بهره‌برداری رسید، اگرچه این سالن با هدف نمایش آثار موزه‌ای شکل گرفته و در همه این سال‌ها آثار هنری قدیمی و کهن را به نمایش گذاشته، ولی زمان‌هایی هم بوده که به ارائه آثار هنری معاصر پرداخته که قابلیت نمایش در موزه را نداشته‌اند. در این میان، سهم آثار حجمی از بقیه بیشتر بوده است.

حالا راهروهای طبقه اول، یا بر روی دیوارهایشان، آثاری برای نمایش دارند یا در ویترین‌های کوچکشان، بخشی از فرهنگ و تمدن ایران را نشان می‌دهند. در مجموع، باید گفت که مسئولان مجموعه آزادی، از کوچک‌‌ترین و بعیدترین امکانات این مجموعه هم استفاده کرده‌اند و از مدت‌ها پیش، سیاست‌های درستی را برای مصرف فضاهای فرهنگی در پیش گرفته‌اند!

سالن ایرانشناسی، یک تیر و 2 نشان!

شاید فضای عجیب و غریب سالن ایرانشناسی، به دلیل تاریکی‌اش مهجور مانده باشد، اما با اين موقعيت پيش آمده، سالن يادشده نه اهمیتش را از دست می‌دهد و نه جذابیتش را، چون ریل متحرک این سالن و نمادهایی که از شیشه و آهن درست شده و  در کمتر از 20 دقیقه صنعت شهرهای مختلف ایران را به مخاطب معرفی می‌کند، آکواریومی که به گفته کارکنان برج،‌ آن قدر بزرگ بوده (2 متر) که ابتدا آن را در سالن گذاشته‌ و بعد سقف و درهای ورودی سالن را ساخته‌اند، نمایش اسلایدها و پخش سرودهای انقلابی، همه و همه در یک لحظه غرور ملی آدم‌ها را بیدار می‌کند. زمانی که راهنما درباره جزئیات و شمال و جنوب ایران که در یک سالن خلاصه شده  برای بازدیدکنندگان صحبت می‌کند، مخاطب متوجه اطلاعات کم و ناقص خود از ایران می‌شود. از سوی دیگر، چون چشم، صنعت شهرهای ایران را در اندازه‌های کوچک می‌بیند، همه چیز را به خاطر می‌سپارد. به همین دلیل هم این سالن، بهترین مکان برای آموزش تاریخ و جغرافیا به کودکان و نوجوانانی است که دوست دارند این درس‌ها با مثال هاي قابل لمس ياد بگيرند.

به جز اطلاعات مفید و قابل توجه سالن ایرانشناسی، این سالن از نظر هنری و امکانات هم اهمیت ویژه‌ای دارد. مثلاً در شمال و جنوب آن که قرار است دریای خزر و خلیج فارس و صنعت ماهیگیری این 2 منطقه نشان داده شود، آب با سر و صدای زیادی جریان دارد یا مثلاً داخل شیشه‌های گردی که در کنار هر شهر گذاشته شده، روشن و خاموش می‌شود.